Σε «Τρίγωνο των Βερμούδων» μετατρέπεται η Θρυπτή από τις ανεμογεννήτριες της ΤΕΡΝΑ

Τρίγωνο των Βερμούδων μετατρέπει τον ορεινό όγκο Θρυπτής, από το Κρητικό έως το Νότιο Κρητικό πέλαγος, η σχεδιαζόμενη επένδυση πελώριων ανεμογεννητριών της εταιρείας ΤΕΡΝΑ ΑΕ, μετά την ολοκλήρωση του έργου «Διασύνδεση Μεγάλη της ΚΡΗΤΗΣ - Αττικής (Αριάδνη)» που έχει ένα και αποκλειστικό σκοπό την εξαγωγή ρεύματος, μετατρέποντας όλη την Κρήτη σε βιομηχανία παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, με τεράστιες περιβαλλοντικές επιπτώσεις και σημαντική υποβάθμιση του τουριστικού προϊόντος του νησιού. 

Σε μελέτη 150 σελίδων που συντάχθηκε από ειδικούς, με τίτλο “ΕΙΔΙΚΗ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ (ΕΟΑ)” κατά παραγγελία της ΤΕΡΝΑ ΑΕ, για την παραπέρα έκδοση ΑΕΠΟ, ενώ επανειλημμένα διαπιστώνουν ότι υπάρχει σημαντικό πρόβλημα στην προστατευόμενη περιοχή natura 2000 και ιδίως εντός των ορίων της σημαντικής περιοχής ΙΒΑ, όπου εγκαθίστανται οι ανεμογεννήτριες, για ευνόητους λόγους καταλήγουν ότι υπάρχει «ασθενής έως μέτρια όχληση στα είδη ορνιθοπανίδας. 

Ενώ αποδέχονται ως σημαντικές τις επιπτώσεις άμεσης θανάτωσης από πρόσκρουση για τα είδη Όρνιο, Γυπαετός και Χρυσαετός στα αιολικά πάρκα «ΑΦΕΝΤΗΣ» και «ΚΛΗΡΟΣ», παρά τα μέτρα προστασίας που θα ληφθούν, εγκρίνουν την εγκατάσταση των ανεμογεννητριών στο βωμό  του κέρδους του Ομίλου χωρίς αντισταθμιστικά μέτρα.   

Τα μέτρα που προτείνουν για την αντιμετώπιση των πιθανών επιπτώσεων στην ορνιθοπανίδα, κρίνονται ανεφάρμοστα διότι υπάρχουν αντιφάσεις μεταξύ προτάσεων αντιμετώπισης και της πρακτικής εφαρμογής των. Παράδειγμα: Η κρίσιμη περίοδος αναπαραγωγής των πτηνών ταυτίζεται με τις πλέον οχλούσες βαριές κατασκευαστικές εργασίες. Παρά την τοποθέτηση συστημάτων αποτροπής προσκρούσεων είναι αμφίβολη η αυτόματη παύση του ρότορα των ανεμογεννητριών όπως έχει διαπιστωθεί στη πράξη σε όλη την ελληνική επικράτεια. 

Πέραν της ορνιθοπανίδας (των αρπακτικών και λοιπών πτηνών) κινδυνεύει με αφανισμό και η χλωρίδα της περιοχής από τις εκχερσώσεις και επιχώσεις (διάνοιξης δρόμων πλατειών κλπ έργων)   η οποία περιλαμβάνει σπάνια είδη που ευδοκιμούν μόνο στην Κρήτη και μάλιστα υπάρχουν και είδη που ευδοκιμούν μόνο στην περιοχή. 

Η επιφάνεια  σάρωσης των επιλεγμένων ανεμογεννητριών που προέρχεται από την περιστροφή των πτερυγίων, είναι της τάξεως 17.672 τμ Αυτό σημαίνει ότι η ανεμογεννήτρια δεσμεύει την ενέργεια του ανέμου από μια τεράστια νοητή επιφάνεια, σε μέγεθος με τέσσερα ποδοσφαιρικά γήπεδα! 

Η ακουστική όχληση, πέραν της οπτικής αλλοίωσης και των φαινομένων σκίασής, τέτοιων ανεμογεννητριών, φτάνει τα 140 db,  τη στιγμή που το ανώτατο επιτρεπτό όριο ακουστικής όχλησης για τη λειτουργία ανεμογεννητριών στην Ελλάδα ορίζεται στα 45 dB(A) για τις κοντινότερες κατοικημένες περιοχές. Το όριο αυτό βασίζεται στην ελληνική περιβαλλοντική νομοθεσία και εφαρμόζεται αυστηρά κατά την έγκριση των Μελετών Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) για τα αιολικά πάρκα. 

Στην σφαίρα της φαντασίας τους ανήκουν τα προτεινόμενα μέτρα καλής πρακτικής εκτέλεσης για την αντιμετώπιση σημαντικών επιπτώσεων στην ορνιθοπανίδα και χλωρίδα της περιοχής. Εξάλλου αυτό έχει διαπιστωθεί σε όλα τα εργοτάξια μεγέθους στην Ελλάδα. 

Η αποκατάσταση του περιβάλλοντος είναι αποτυχημένη σε όλα τα αιολικά πάρκα στην χώρα μας. Ουσιαστικά δεν υπάρχει. Γίνεται απλή φύτευση δενδρυλλίων πάνω σε μπάζα της εκσκαφής και με την έλλειψη νερού και την αδεσποτεία αιγοπροβάτων που έχει διαλύσει τον ορεινό όγκο δεκαετίες τώρα, αυτά καταλήγουν να ξηραθούν σε σύντομο χρονικό διάστημα.    

Βάση των παραπάνω κρίνεται ότι η εγκατάσταση των ανεμογεννητριών  αυτού του μεγέθους  βλάπτουν βάναυσα την ακεραιότητα της  Ζώνης Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ) GR4320014  ΝΟΤΙΟΔΥΤΙΚΗ  ΘΡΥΠΤΗ (ΚΟΥΦΩΤΟ) και της ΕΖΔ GR4320005  ΟΡΟΣ ΘΡΥΠΤΗΣ και την γύρω περιοχή του δικτύου NATURA  2000. Οποιαδήποτε αντισταθμιστικά μέτρα και αν μας διεκδικήσουμε είναι στάλα στον ωκεανό και δεν ικανοποιούν τις απαιτήσεις μας. Αυτό που χρειαζόμαστε είναι μια ολοκληρωμένη πρόταση για την ανάπτυξη του ορεινού όγκου της Θρυπτής και της Κρήτης που να βασίζεται στο μοντέλο της βιώσιμης, ήπιας και πολυθεματικής ανάπτυξης, με στόχο τη συγκράτηση του πληθυσμού, την προστασία του περιβάλλοντος και τη διασύνδεση της ορεινής οικονομίας με το τουριστικό παραλιακό μέτωπο.

Η ΠΕΡΙΟΧΗ ΜΑΣ

Η περιοχή που αναφέρεται η μελέτη (Άξονας: Αφέντης - Παπούρα, Κλήρος - Καψάς, Ρωμανάτη) βρίσκεται ακριβώς στον Ισθμό της Ιεράπετρας -το στενότερο σημείο της Κρήτης- στα όρια των Δήμων Ιεράπετρας και Σητείας. Το σημείο αυτό παρουσιάζει ένα από τα υψηλότερα αιολικά δυναμικά στην Ευρώπη, αλλά ταυτόχρονα αποτελεί ένα από τα πιο ευαίσθητα οικολογικά και πολιτισμικά «περάσματα» της Μεσογείου.

Για τη συγκεκριμένη γεωγραφική ζώνη, το καθεστώς εγκατάστασης ανεμογεννητριών καθορίζεται από πολύ συγκεκριμένες τοπικές ιδιαιτερότητες, περιβαλλοντικές μελέτες και νομικές δεσμεύσεις:

1. Το Καθεστώς Προστασίας Πουλιών (ΖΕΠ / IBA)

Ο Ισθμός της Ιεράπετρας και οι γύρω ορεινοί όγκοι (Θρυπτή, Δίκτη) λειτουργούν ως φυσική «χοάνη» (funnel) και μεταναστευτικός διάδρομος για την ορνιθοπανίδα.

• Η ευπάθεια των Αρπακτικών: Στην περιοχή αυτή φωλιάζουν και τρέφονται μεγάλοι πληθυσμοί από Όρνια (Γύπες), Χρυσαετούς και Σπιζαετούς. Τα πουλιά αυτά εκμεταλλεύονται τα θερμά ανοδικά ρεύματα του Ισθμού για να μετακινηθούν μεταξύ του Κρητικού και Νότιου Κρητικού πελάγους.

• Νομικός Περιορισμός: Λόγω της κατάταξης της περιοχής ως Σημαντικής για τα Πουλιά (IBA), οποιαδήποτε ΜΠΕ (Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων) για έργα ΑΠΕ υποχρεούται να περιλαμβάνει ειδική ορνιθολογική παρακολούθηση. Το ΣτΕ και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιβάλλουν πλέον τη χρήση υποχρεωτικών συστημάτων αυτόματης παύσης των ανεμογεννητριών (ραντάρ/κάμερες) σε περίπτωση προσέγγισης μεγάλων αρπακτικών, καθώς οι γύπες έχουν τυφλά σημεία στην όρασή τους όταν πετούν και είναι εξαιρετικά ευάλωτοι σε προσκρούσεις.

2. Το Δίκτυο Natura 2000 & οι Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες (ΕΠΜ)

Ο ορεινός όγκος της Θρυπτής και οι γειτονικές περιοχές είναι ενταγμένες στο δίκτυο Natura 2000 (Ειδικές Ζώνες Διατήρησης).

• Με βάση τις Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες (ΕΠΜ) που έχουν εκπονηθεί για την Κρήτη, οι περιοχές αυτές εξετάζονται με γνώμονα τη «φέρουσα ικανότητα».

• Η ιδιαιτερότητα του Ισθμού: Επειδή το πλάτος του νησιού στο σημείο αυτό είναι μόλις 12 χιλιόμετρα, η νομοθεσία εξετάζει τον κίνδυνο δημιουργίας ενός «τείχους» από ανεμογεννήτριες. Αν εγκριθούν σωρευτικά πολλά αιολικά πάρκα στις κορυφογραμμές Αφέντη - Παπούρα και Κλήρος- Καψά, αποκλείεται πλήρως η ελεύθερη δίοδος της πανίδας και κατακερματίζεται ο βιότοπος. Για τον λόγο αυτό, η νομοθεσία επιβάλλει αυστηρούς κανόνες για τις ελάχιστες αποστάσεις μεταξύ διαφορετικών αιολικών σταθμών.

3. Ο Αρχαιολογικός και Οικιστικός Περιορισμός

Ο Ισθμός της Ιεράπετρας παρουσιάζει τεράστια πυκνότητα μινωικών και προϊστορικών αρχαιολογικών θέσεων (στο Καβούσι διάσπαρτα σε πολλές θέσεις, στην βαϊνιά, στα Γουρνιά, τη Βασιλική, το Χαλασμένο, το Μόχλος κ.λπ.).

• Ζώνες Προστασίας: Το Υπουργείο Πολιτισμού εφαρμόζει πολύ αυστηρούς περιορισμούς οπτικής όχλησης. Αν οι ανεμογεννήτριες (ιδίως μεγάλου ύψους, όπως οι Vestas V150 των 105μ. πύργου) είναι ορατές και αλλοιώνουν το τοπίο προστατευόμενων αρχαιολογικών χώρων ή παραδοσιακών οικισμών (π.χ. Επισκοπή, Καβούσι), οι τοπικές Εφορείες Αρχαιοτήτων εκδίδουν αρνητικές γνωμοδοτήσεις, οι οποίες μπλοκάρουν την περιβαλλοντική αδειοδότηση (ΑΕΠΟ).

Ο Τίτλος των αιολικών πάρκων παραμένει ίδιος με την αρχικό σχεδιασμό και υπάρχει η υποψία της κρυφής ατζέντας , μήπως μετά την εγκατάσταση υπάρξει όπως συνηθίζεται αίτημα επέκτασης των αιολικών πάρκων και στα άλλα βουνά της επωνυμίας.

ΣΥΝΤΟΜΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ

Οι επιλεχθέντες ανεμογεννήτριες είναι οι μεγαλύτερες που εγκαθίστανται στον Ελλαδικό Χώρο, της εταιρείας VESTAS τύπου V150 κλάσης  IECS, ισχύος 6MW, ύψους πυλώνα μέχρι την πλήμνη 105 μ  με 3 πτερύγια συνολικής διαμέτρου 150 μ συνολικό ύψος Α/Γ 180 μ. Η επιφάνεια σάρωσης της ανεμογεννήτριας φθάνει τα 17.672 m². Καταλαβαίνομε ότι η ανεμογεννήτριες είναι τεράστιες και σε σύγκριση με την κεραία της vodafon που είναι στην κορυφή του Αφέντη κοντά στην εκκλησία του Εσταυρωμένου  ύψους περί τα 40 μ και είναι διακριτή από την Νεάπολη Λασιθίου, οι διπλανές  ανεμογεννήτριες που θα εγκατασταθούν θα είναι 4 φορές υψηλότερες.  

 Η προτεινόμενη εγκατάσταση των Αιολικών Πάρκων μετά των συνοδών έργων απαιτεί την δημιουργία μεγάλου οδικού δικτύου για την μεταφορά των τμημάτων των ανεμογεννητριών, βελτίωση και διαπλάτυνση υφιστάμενων δρόμων μήκους 10 χλμ, την διάνοιξη  νέων δρόμων πρόσβασης  στα αιολικά πάρκα συνολικού μήκους 27 χλμ . 

Λόγω των τεράστιων διαστάσεων και υπέρβαρων τμημάτων και εξαρτημάτων των ανεμογεννητριών απαιτείται ελάχιστο πλάτος δρόμων 6-7μ με διανοίξεις μεγάλες στις στροφές για τους ελιγμούς των ειδικών βαρέων οχημάτων. 

 Διαμόρφωση τεράστιων πλατειών  επιφάνειας καθεμιάς  5.000 m². 

Κατασκευή τεράστιων θεμελίων στήριξης των ανεμογεννητριών διαμέτρους 20-23 μ, τσιμέντο καθαριότητας 30-50 m³ , σκυρόδεμα 600-650 m³  , χάλυβας οπλισμού 60 έως 80 τόνους ανάλογα με το έδαφος και την σεισμικότητα .

Εκσκαφές ορυγμάτων- καναλιών όδευσης καλωδίων και οπτικών ινών. 

H Ανέγερση των τμημάτων των ανεμογεννητριών απαιτεί γερανό δυναμικότητας πάνω από 500 τόνους.  

Στην περιοχή θα εγκατασταθεί συγκρότημα από σπαστήρα για την παραγωγή από τις εκσκαφές και τα βραχώδη υπολείμματα, χαλίκι-άμμος για χρήση στις επιχώσεις κλπ κατασκευές συνήθως στήνεται και μονάδα παραγωγής σκυροδέματος-μπετού.  

Από τα Αιολικά πάρκα  θα  γίνει εκσκαφή ορυγμάτων παράλληλων με τους κατασκευασμένους δρόμους  για την σύνδεση των  καλωδίων ΜΤ  και της οπτικής ίνας από τα Αιολικά Πάρκα  μέχρι τον υποσταθμό Ανύψωσης 150 KV « ΛΑΣΙΘΙ _Α» που θα κατασκευαστεί στη θέση Κεφάλια Ορεινού και από εκεί εναέριο δίκτυο ΥΤ μήκους 6 χλμ με μεταλλικούς πυλώνες ανά 300 μέτρα μέχρι το δίκτυο του ΑΔΜΗΕ στον Κουτσουρά .

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΚΟΥΔΟΥΜΟΓΙΑΝΝΑΚΗΣ 

ΧΗΜΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ