«Η Κρήτη χρειάζεται σταθερή τροχιά»: Τρένο, ΝΟΑΚ και αεροδρόμιο Καστελίου στο τραπέζι – Όσα είπε στον Ηχώ ο Νίκος Ξυλούρης

Τη συζήτηση για τη δημιουργία σιδηροδρομικού μέσου στην Κρήτη – μια ιδέα που επανέρχεται εδώ και δεκαετίες – επανέφερε σε συγκεκριμένη βάση η πρόσφατη κινητικότητα φορέων και η ενεργοποίηση σχετικής επιτροπής, στην οποία συμμετέχουν δήμοι, παραγωγικοί και επιστημονικοί φορείς, καθώς και η Περιφέρεια.

Στον Ηχώ, ο Αντιπεριφερειάρχης Περιβάλλοντος Νίκος Ξυλούρης ανέπτυξε το σκεπτικό, τα επιχειρήματα και τα επόμενα βήματα, τονίζοντας ότι «είναι καλή συγκυρία να μπούμε στη διαδικασία των πράξεων», ξεκινώντας από τις αναγκαίες μελέτες χάραξης και σκοπιμότητας.

Γιατί «τρένο» στην Κρήτη – Περιβάλλον, ασφάλεια, κυκλοφορία

Ο κ. Ξυλούρης σημείωσε ότι ο σιδηρόδρομος εντάσσεται στη λογική της απανθρακοποίησης και της μείωσης εκπομπών έως το 2050, καθώς πρόκειται για «πράσινη υποδομή» με μικρότερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα.

Παράλληλα, έβαλε στο επίκεντρο το κυκλοφοριακό: με το νέο αεροδρόμιο στο Καστέλι να αναμένεται ότι θα αυξήσει θεαματικά τις ροές, η μετακίνηση επιβατών από και προς το αεροδρόμιο θα επιβαρύνει το ήδη πιεσμένο οδικό δίκτυο του νησιού, ειδικά στους θερινούς μήνες. «Όταν ο φόρτος διπλασιαστεί ή τριπλασιαστεί, πρέπει να έχουμε λύσεις μαζικής μεταφοράς. Δεν είναι δυνατόν να βασιστούμε μόνο σε Ι.Χ. και λεωφορεία», υπογράμμισε, παραπέμποντας και στην εκτίμηση ότι σε περίοδο αιχμής η διαδρομή στον ΒΟΑΚ μπορεί να γίνει εξαιρετικά χρονοβόρα.

Χάραξη από τη μια άκρη της Κρήτης στην άλλη – και πιθανές «κάθετες» Σε σχέση με το «μοντέλο» του έργου, ο Αντιπεριφερειάρχης ξεκαθάρισε ότι ο στόχος της επιτροπής είναι η ανάθεση σύγχρονων μελετών που θα δείξουν την ιδανική χάραξη «σταθερής τροχιάς» στον βόρειο άξονα, από δύση προς ανατολή και αντίστροφα – από Κίσσαμο έως Σητεία – με πρόβλεψη για πιθανές κάθετες συνδέσεις σε επόμενη φάση, όπου κριθεί τεχνικά και λειτουργικά αναγκαίο (π.χ. σύνδεση του αεροδρομίου Καστελίου με το Ηράκλειο).

Ειδική μνεία έγινε στη συζήτηση που έχει ανοίξει στη Σητεία, με την τοπική αυτοδιοίκηση να ζητά ισότιμη αντιμετώπιση της ανατολικής Κρήτης στον σχεδιασμό μεγάλων έργων.

ΒΟΑΚ, σύμβαση παραχώρησης και το ερώτημα «ανταγωνισμού» Στο ερώτημα αν ένα τρένο θα μπορούσε να θεωρηθεί «ανταγωνιστικό» έργο προς τον αυτοκινητόδρομο και να δημιουργήσει προσκόμματα λόγω παραχώρησης, ο κ. Ξυλούρης υπογράμμισε ότι τέτοιου είδους ρήτρες δεν μπορεί να οδηγούν σε ακύρωση μιας αναγκαίας δημόσιας υποδομής, ειδικά όταν μιλάμε για ασφάλεια, βιωσιμότητα και συνολικό συγκοινωνιακό σχεδιασμό.

Παράλληλα, εκτίμησε ότι η ύπαρξη τεκμηριωμένων στοιχείων (κυκλοφοριακά, περιβαλλοντικά, οικονομικά) μπορεί να κάνει δύσκολη για οποιαδήποτε κυβέρνηση μια αρνητική στάση απέναντι στην έναρξη των μελετών.

«Αν δεν το κάνει το κράτος, να το διεκδικήσουμε όλοι μαζί» Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε και η αναφορά σε δημόσιες τοποθετήσεις δημάρχων ότι, εφόσον δεν προχωρήσει κεντρικά το θέμα, οι φορείς της Κρήτης (δήμοι, Περιφέρεια, επιμελητήρια) μπορούν να συμβάλουν οικονομικά – έστω και συμβολικά – για την έναρξη μιας σοβαρής μελετητικής διαδικασίας, ώστε να μπει το έργο «σε ράγες» και να αποκτήσει ωριμότητα.

Ο ίδιος δήλωσε ότι θα επιδιωχθούν επαφές σε κεντρικό επίπεδο, ακόμη και με τον Πρωθυπουργό, προκειμένου να τεθεί το θέμα με συγκεκριμένα δεδομένα και όχι ως γενική εξαγγελία.

Σύνδεση αεροδρομίου και ΝΟΑΚ: «Δεν γίνεται η Κρήτη να κοιτά μόνο προς βορρά» Στο δεύτερο σκέλος της συζήτησης, ο κ. Ξυλούρης μίλησε για την ανάγκη ολοκληρωμένου σχεδιασμού και στον Νότιο Οδικό Άξονα (ΝΟΑΚ) και ειδικά στη σύνδεση του νέου αεροδρομίου με τον νότο, υπογραμμίζοντας ότι οι αναπτυξιακές και πληθυσμιακές πιέσεις δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται αποσπασματικά.

Όπως είπε, υπάρχουν μελέτες που πρέπει να αξιοποιηθούν και να ωριμάσουν, ενώ αναμένονται νέες συζητήσεις/ημερίδες με τη συμμετοχή του Τεχνικού Επιμελητηρίου για να αναδειχθούν οι ανάγκες και οι επιλογές. «Δεν μπορεί να γίνει ένα τόσο μεγάλο έργο και να εξυπηρετεί μόνο τη μία πλευρά της Κρήτης», σημείωσε χαρακτηριστικά.

«Όλα είναι αλληλένδετα»: Υποδομές, νερό, ενέργεια

Ο Αντιπεριφερειάρχης επέμεινε ότι τρένο, δρόμοι, ενέργεια και – πάνω απ’ όλα – νερό είναι συγκοινωνούντα δοχεία. «Δεν μπορείς να σχεδιάζεις ανάπτυξη, τουρισμό και μεγάλες υποδομές χωρίς να έχεις λύσει το θέμα της επάρκειας νερού για κατοίκους, άρδευση και επισκέπτες», υπογράμμισε, αναφερόμενος στην παρατεταμένη ξηρασία και στην αγωνία των παραγωγών.

Στο πεδίο της ενέργειας, έκανε αναφορά στην ανάγκη ενίσχυσης δικτύων μεταφοράς και εφεδρειών, αλλά και στη συζήτηση που ανοίγει κατά καιρούς για νέες τεχνολογίες (όπως το υδρογόνο), σημειώνοντας πως πρόκειται για σύνθετα σενάρια που απαιτούν χωροταξική και τεχνική ωρίμανση και δεν λύνονται με εύκολες υποσχέσεις.