Στη Βουλή τα προβλήματα των πολιτιστικών συλλόγων με τη νέα νομοθεσία για τις εκδηλώσεις

Ερώτηση προς τον Υπουργό Ανάπτυξης κατέθεσε η Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής, με θέμα «Ανάγκη παροχής διευκρινίσεων σχετικά με την εφαρμογή της νομοθεσίας για τη διοργάνωση εκδηλώσεων από πολιτιστικούς συλλόγους», την οποία συνυπογράφει και η Βουλευτής Λασιθίου, Κατερίνα Σπυριδάκη, μαζί με τους Βουλευτές του ΠΑΣΟΚ. Με την κοινοβουλευτική αυτή πρωτοβουλία αναδεικνύεται η ανάγκη άμεσης αποσαφήνισης του νέου νομοθετικού πλαισίου, ώστε να μπορούν οι πολιτιστικοί σύλλογοι σε όλη τη χώρα να διοργανώνουν απρόσκοπτα τις πολιτιστικές τους εκδηλώσεις, χωρίς ασάφειες, αντικρουόμενες ερμηνείες και διοικητικά εμπόδια.

Η Ερώτηση αναγνωρίζει εξαρχής τον καθοριστικό ρόλο που διαδραματίζουν οι πολιτιστικοί σύλλογοι στην κοινωνική και πολιτιστική ζωή της ελληνικής περιφέρειας, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία η ύπαιθρος δοκιμάζεται από τη δημογραφική συρρίκνωση και την εγκατάλειψη.

Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται: «Οι πολιτιστικοί σύλλογοι αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της πολιτιστικής και κοινωνικής ζωής των τοπικών κοινωνιών. Με τις δράσεις τους συμβάλλουν στη διατήρηση της πολιτιστικής μας κληρονομιάς, στη διάσωση των τοπικών εθίμων και παραδόσεων και στην ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής. Αποτελούν, χωρίς αμφιβολία, τους αθόρυβους αλλά πιο ζωντανούς πνεύμονες της ελληνικής επαρχίας. Σε μια εποχή που η ύπαιθρος δοκιμάζεται από τη δημογραφική συρρίκνωση, οι πολιτιστικοί σύλλογοι ορθώνουν ανάστημα, καθώς με όπλο το μεράκι, τον εθελοντισμό και την αγάπη για τον τόπο, μετατρέπονται σε θεματοφύλακες της συλλογικής μνήμης και της πολιτιστικής κληρονομίας».

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στη σημασία που έχουν οι πολιτιστικές εκδηλώσεις και τα παραδοσιακά πανηγύρια για τις τοπικές κοινωνίες, ιδίως κατά τους θερινούς μήνες.

Όπως επισημαίνεται στην Ερώτηση: «Ιδιαίτερα κατά τη θερινή περίοδο, σε ολόκληρη τη χώρα διοργανώνονται πανηγύρια, φεστιβάλ και πλήθος πολιτιστικών εκδηλώσεων, τα οποία αποτελούν σημείο αναφοράς για τις τοπικές κοινωνίες και στηρίζονται σε μεγάλο βαθμό στην προσφορά και την εθελοντική συμμετοχή των πολιτιστικών συλλόγων. Πέραν κάθε αμφιβολίας, οι πολιτιστικές εκδηλώσεις και τα παραδοσιακά πανηγύρια που διοργανώνουν οι σύλλογοι, ειδικά για την επαρχία που φθίνει, λειτουργούν ως σημείο αναφοράς, καθώς δίνουν τη δυνατότητα του ανταμώματος και της επιστροφής στις ρίζες».

Οι Βουλευτές υπενθυμίζουν ότι πρόσφατα η Πολιτεία προχώρησε σε τροποποίηση της σχετικής νομοθεσίας, αναγνωρίζοντας την ανάγκη να διευκολυνθούν οι πολιτιστικοί σύλλογοι κατά τη διοργάνωση των εκδηλώσεών τους.

Στην Ερώτηση παρουσιάζεται αναλυτικά η αλλαγή που επέφερε ο ν. 5297/2026, με την οποία προβλέφθηκε η δυνατότητα στους Δήμους να χορηγούν προσωρινές θέσεις δραστηριοποίησης σε πολιτιστικούς συλλόγους για τη λειτουργία κινητής καντίνας ή φορητής εγκατάστασης έψησης στο πλαίσιο πολιτιστικών εκδηλώσεων. Παράλληλα, υπενθυμίζεται ότι και η ίδια η αιτιολογική έκθεση του νόμου ανέφερε πως η συγκεκριμένη ρύθμιση θεσπίστηκε ακριβώς για να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα που εμφανίζονται κατά τη θερινή περίοδο λόγω της αυξημένης επισκεψιμότητας και της εμπορικής κίνησης.

Ωστόσο, όπως επισημαίνεται, παρά τη νομοθετική αυτή παρέμβαση, η εφαρμογή της διάταξης παραμένει προβληματική.

Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται: «Επί του πρακτέου, παρά τις προβλέψεις της νομοθεσίας, όμως, και ενώ διανύεται ήδη το μέσο της θερινής περιόδου, υπάρχουν σοβαρά ζητήματα όσον αφορά την εφαρμογή της νομοθεσίας για τη δυνατότητα που παρέχεται σε πολιτιστικούς συλλόγους για τη λειτουργία κινητής καντίνας, φορητής εγκατάστασης έψησης για τη διάθεση τροφίμων και ποτών στο πλαίσιο πραγματοποίησης σχετικής εκδήλωσης. Τα ζητήματα αυτά, τα οποία καθιστούν ουσιαστικά ανενεργή τη συγκεκριμένη νομοθετική ρύθμιση, απαιτούν άμεσα την παροχή διευκρινίσεων όσον αφορά το ακριβές περιεχόμενο και τον τρόπο εφαρμογής της διάταξης, κυρίως σε ό,τι αφορά τις δυνατότητες που παρέχονται στους πολιτιστικούς συλλόγους και τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες εφαρμόζονται οι αλλαγές στη νομοθεσία».

Η Ερώτηση αναδεικνύει ότι η έλλειψη σαφών οδηγιών έχει ως αποτέλεσμα διαφορετικές ερμηνείες από Δήμους και υπηρεσίες, δημιουργώντας σύγχυση στους πολιτιστικούς συλλόγους που προγραμματίζουν τις εκδηλώσεις τους.

Όπως χαρακτηριστικά σημειώνεται: «Δεδομένου ότι η αποσαφήνιση του ισχύοντος πλαισίου είναι σημαντική τόσο για τους πολιτιστικούς συλλόγους όσο και για τους Δήμους και τις αρμόδιες περιφερειακές υπηρεσίες που καλούνται να το εφαρμόσουν. Δεδομένου ότι η παροχή σαφών οδηγιών θα συμβάλει στην ενιαία εφαρμογή της νομοθεσίας και θα διευκολύνει τον έγκαιρο προγραμματισμό και την ομαλή διοργάνωση των πολιτιστικών εκδηλώσεων».

Οι Βουλευτές υπογραμμίζουν ότι δεν πρόκειται για ένα τυπικό διοικητικό ζήτημα, αλλά για ένα θέμα που αφορά την καθημερινή λειτουργία εκατοντάδων πολιτιστικών συλλόγων σε κάθε γωνιά της χώρας.

Με την κοινοβουλευτική αυτή παρέμβαση, το ΠΑΣΟΚ επισημαίνει ότι όταν η ίδια η Πολιτεία θεσπίζει μια νέα δυνατότητα για τους πολιτιστικούς συλλόγους, οφείλει να διασφαλίζει ταυτόχρονα ότι αυτή μπορεί να εφαρμοστεί στην πράξη. Διαφορετικά, ακόμη και θετικές νομοθετικές πρωτοβουλίες κινδυνεύουν να μείνουν ανεφάρμοστες, δημιουργώντας ανασφάλεια στους συλλόγους, διαφορετικές πρακτικές μεταξύ των Δήμων και περιττή γραφειοκρατία για ανθρώπους που στηρίζουν εθελοντικά τον πολιτισμό και την κοινωνική ζωή της ελληνικής περιφέρειας.

Οι Βουλευτές τονίζουν ότι οι πολιτιστικοί σύλλογοι δεν ζητούν προνομιακή μεταχείριση, αλλά ένα σαφές, ενιαίο και λειτουργικό πλαίσιο, ώστε να μπορούν να συνεχίσουν να προσφέρουν στην τοπική κοινωνία, να διατηρούν ζωντανές τις παραδόσεις και να στηρίζουν την κοινωνική συνοχή χωρίς να βρίσκονται αντιμέτωποι με ασάφειες και αντικρουόμενες διοικητικές ερμηνείες.

Με την εν λόγω Ερώτηση, οι Βουλευτές του ΠΑΣΟΚ καλούν τον αρμόδιο Υπουργό να απαντήσει στα παρακάτω κρίσιμα ερωτήματα:

1. Σε ποιες άμεσες ενέργειες προτίθεστε να προβείτε προκειμένου να αποσαφηνιστεί το περιεχόμενο και ο τρόπος εφαρμογής της παρ. 5β του άρθρου 51 του ν. 4849/2021, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 182 του ν. 5297/2026 και ισχύει, ώστε να διασφαλιστεί η καθολική εφαρμογή σε όλη την επικράτεια;
2. Ποια είναι η προβλεπόμενη διαδικασία για τη χορήγηση προσωρινών θέσεων σε πολιτιστικούς συλλόγους;
3. Υφίστανται τυχόν ειδικοί όροι, εξαιρέσεις ή πρόσθετα δικαιολογητικά που οφείλουν να τηρούν ή να προσκομίζουν οι πολιτιστικοί σύλλογοι για την εφαρμογή της συγκεκριμένης διάταξης;
4. Προτίθεστε να εκδώσετε σχετική ερμηνευτική εγκύκλιο προς διευκόλυνση όλων των εμπλεκόμενων μερών (πολιτιστικοί σύλλογοι και αρμόδιες υπηρεσίες);
5. Δύναται οι πολιτιστικοί σύλλογοι να αδειοδοτηθούν για τη λειτουργία κινητής καντίνας/φορητής εγκατάστασης έψησης με σκοπό τη διάθεση τροφίμων και ποτών στο πλαίσιο πραγματοποίησης των εκδηλώσεών τους κατά τη θερινή περίοδο;
6. Ποιο είναι το ακριβές περιεχόμενο των όρων «κινητή καντίνα» και «φορητή εγκατάσταση έψησης»; Στις έννοιες αυτές περιλαμβάνονται γενικότερα εγκαταστάσεις παρασκευής και διάθεσης τροφίμων σε κινητούς ή προσωρινούς χώρους, υπό την τήρηση των ισχυουσών υγειονομικών διατάξεων;