Η ιστορική σύνδεση με τον Ναπολέοντα Σουκατζίδη, το πέρασμά του από την πόλη και το αίτημα να τιμηθεί η μνήμη του ως κομμάτι της τοπικής και εθνικής ιστορίας.
Η εκτέλεση των 200 κομμουνιστών στην Καισαριανή την Πρωτομαγιά του 1944 από τους Γερμανούς κατακτητές ως αντίποινα για τη δολοφονία του υποστράτηγου Franz Krech και της συνοδείας του στην περιοχή των Μολάων Λακωνίας, είναι γνωστό και καταγεγραμμένο γεγονός.
Η εκτέλεση των 200 κομμουνιστών αποτελεί μία από τις πιο σημαντικές, εμβληματικές στιγμές της Ελληνικής Εθνικής Αντίστασης κατά τη διάρκεια της ναζιστικής κατοχής. Έχει αποτελέσει έμπνευση για ποιητές, τραγουδοποιούς, ζωγράφους, χαράκτες και κινηματογραφιστές, επιβεβαιώνοντάς την ως διαχρονικό σύμβολο θυσίας και αξιοπρέπειας.
Τα φωτογραφικά ντοκουμέντα που ήρθαν πρόσφατα στη δημοσιότητα, δίνουν εικόνα σε στιγμές που μέχρι σήμερα ήταν γνωστές μόνο μέσα από γραπτά και αφηγήσεις ανθρώπων της εποχής εκείνης, που είχαν ζήσει άμεσα ή έμμεσα τα γεγονότα αυτά.
Πολλές αναταράξεις και ακόμα πιο πολλές συζητήσεις προκάλεσε η εμφάνιση των φωτογραφιών αυτών. Δεν θα μπω στη συζήτηση για το αν οι εκτελεσθέντες ήταν ή δεν ήταν κομμουνιστές, για το αν ήταν ή δεν ήταν πατριώτες, για το αν παραδόθηκαν ή δεν παραδόθηκαν σιδηροδέσμιοι στους Γερμανούς Κατακτητές. Μέχρι και για το αν ήταν πρώτα Έλληνες αναρωτιούνται κάποιοι! Τα διλήμματα αυτά διατυπώνονται εκ του πονηρού από αυτούς που ενοχλήθηκαν από την εμφάνιση αυτών των φωτογραφιών.
Και γιατί ενόχλησε κάποιους τόσο πολύ η εμφάνιση αυτών των φωτογραφικών ντοκουμέντων; Μα γιατί σ’ αυτές αποτυπώνεται το ηθικό μεγαλείο των κομμουνιστών που βάδιζαν προς το θάνατο αλύγιστοι, με ακλόνητη την πίστη τους στο δίκαιο αγώνα τους για έναν κόσμο χωρίς καταπίεση και εκμετάλλευσης.
Έμπαιναν στο χώρο της εκτέλεσης με ψηλά το κεφάλι και με σηκωμένες τις γροθιές. Περήφανοι. Με το βλέμμα τους νίκησαν το θάνατο και περιφρόνησαν τους εκτελεστές τους!
Είναι άλλο να ακούς για τη γενναιότητα των 200 της Καισαριανής και άλλο να τη βλέπεις. Αυτό συνέβη με την εμφάνιση αυτών των φωτογραφικών ντοκουμέντων. Σ’ αυτά δεν καταγράφεται απλώς μια εκτέλεση. Καταγράφεται μια στιγμή αντίστασης και ηρωισμού μέσα από τα μάτια όχι των θυμάτων, αλλά των κατακτητών. Γι αυτό η δύναμη των φωτογραφιών αυτών γίνεται ακόμη μεγαλύτερη.
Οι συγκλονισμένοι συγγενείς και οι απόγονοι των εκτελεσμένων αγωνιστών δημοσιοποιούν επιστολές για τους ήρωές τους! Συμπατριώτες των εκτελεσμένων αγωνιστών δηλώνουν την υπερηφάνεια τους για τις πόλεις και τα μέρη καταγωγής των ηρώων τους!
Στις πόλεις που αισθάνονται περηφάνια συμπεριλαμβάνεται και η Ιεράπετρα! Τι συνδέει τους 200 της Καισαριανής με την Ιεράπετρα; Ο ΝΑΠΟΛΕΟΝΤΑΣ ΣΟΥΚΑΤΖΙΔΗΣ! Ο ήρωας Ναπολέοντας Σουκατζίδης έζησε και έδρασε στην Ιεράπετρα τα χρόνια 1932 – 1935. Μετά τη στρατιωτική του θητεία και την απόκτηση του πτυχίου του, ήρθε στην Ιεράπετρα ως αρχιλογιστής στην εταιρία Μίνως (εργοστάσιο Μίνως).
Τα χρόνια εκείνα συμμετείχε ενεργά στην καθημερινότητα της πόλης της Ιεράπετρας. Γίνεται μέλος του ΔΣ του Μορφωτικού Συλλόγου, διδάσκει δωρεάν στα παιδιά ξένες γλώσσες και πρωτοστατεί στην οργάνωση των αγώνων των νέων της Ιεράπετρας για την υπεράσπιση των δημοκρατικών δικαιωμάτων της. Αρθρογραφεί στις τοπικές εφημερίδες επιφυλλίδες και χρονογραφήματα, κάποια εκ των οποίων σώζονται μέχρι σήμερα.
Το πέρασμα του Ναπολέοντα Σουκατζίδη από την Ιεράπετρα αποτελεί ύψιστη τιμή για την πόλη και μας κάνει να νοιώθουμε περηφάνια. Η ζωή και η δράση του στην πόλη μας αποτελούν πολύτιμο κεφάλαιο της τοπικής ιστορίας μας.
Το ελάχιστο που οφείλουμε να κάνουμε άμεσα ως τοπική κοινωνία της Ιεράπετρας, είναι ο χώρος όπου βρισκόταν το εργοστάσιο Μίνως να μετονομαστεί σε Πλατεία Ναπολέοντα Σουκατζίδη. Έχουμε υποχρέωση να καταγραφεί ενδελεχώς η κάθε πληροφορία και η κάθε λεπτομέρεια που αφορούν στη ζωή και τη δράση του Ν. Σουκατζίδη στην Ιεράπετρα και με κάθε επισημότητα να αναδειχτεί το γεγονός και να γίνει γνώση και συνείδηση, για όλους που ζούμε σ’ αυτήν την πόλη αλλά κυρίως για τις γενιές που έρχονται.
Ο Ναπολέοντας Σουκατζίδης δεν ήταν ένας συνηθισμένος άνθρωπος. Eίναι μοναδική η υπέρβαση που έκανε. Το ανθρωπάκι με τη γερμανική στολή που ήταν διοικητής του στρατοπέδου Χαϊδαρίου του χάριζε τη ζωή, αλλά ο γίγαντας Ναπολέων επέλεξε ελεύθερα και συνειδητά το θάνατο. Γιατί πολύ απλά, δε θα μπορούσε να ζει ξέροντας πως εκτελέστηκε κάποιος άλλος στη θέση του. Ήταν κομμουνιστής! Πρότυπο ελεύθερου ανθρώπου, αγνού πατριώτη, υπόδειγμα αυταπάρνησης, ηρωισμού και αυτοθυσίας. Όπως και οι 199 σύντροφοί του που εκτελέστηκαν την Πρωτομαγιά 1944 στην Καισαριανή.
Οι 200 ήρωες Κομμουνιστές να αποτελέσουν φάρο και παράδειγμα για εμάς, χρέος και υπόσχεση για να ορθώσουμε το ανάστημά μας στο καθήκον που μας προτάσσει σήμερα η ιστορία.
ΝΙΚΟΣ ΚΥΦΩΝΙΔΗΣ – ΒΙΟΛΟΓΟΣ
ΙΕΡΑΠΕΤΡΑ 24.02.2026
