Ένα μήνυμα για ένα δημόσιο, δίκαιο, δημοκρατικό και συμπεριληπτικό σχολείο, που καλλιεργεί τη γνώση και την κριτική σκέψη, αγκαλιάζει τη διαφορετικότητα και δεν αφήνει κανένα παιδί πίσω.
Μια νέα σχολική χρονιά ξεκινά. Με καινούργια τετράδια, νέους στόχους, γνώριμες αγωνίες, νέες εμπειρίες, αλλά και με εκείνη τη μοναδική προσμονή που συνοδεύει κάθε νέα αρχή.
Και ίσως αυτή να είναι μια καλή αφορμή να θυμηθούμε τι πραγματικά θέλουμε από το σχολείο.
Γιατί το σχολείο δεν είναι μόνο ύλη που πρέπει να «βγει», βαθμοί, εξετάσεις και Πανελλήνιες. Δεν είναι ένας χώρος όπου τα παιδιά προετοιμάζονται απλώς για την επόμενη εκπαιδευτική βαθμίδα ή για την αγορά εργασίας.
Το σχολείο είναι το πρώτο μεγάλο εργαστήρι της κοινωνίας μας.
Εκεί τα παιδιά μαθαίνουν να συνυπάρχουν. Να συνεργάζονται. Να διαφωνούν. Να κάνουν λάθη και να προσπαθούν ξανά. Να σέβονται τον διπλανό τους. Να ανακαλύπτουν τις δυνατότητές τους, αλλά και να καταλαβαίνουν τη διαφορετικότητα και τη δύναμή της. Ο πλουραλισμός προσωπικοτήτων και απόψεων είναι η δύναμη της κοινωνίας μας. Και το σχολείο είναι ο θεσμός που διαμορφώνει τους πολίτες του αύριο.
Γι’ αυτό η Παιδεία δεν μπορεί να περιορίζεται στην απόκτηση γνώσεων και δεξιοτήτων. Χρειαζόμαστε παιδιά που ξέρουν, αλλά ακόμη περισσότερο παιδιά που σκέφτονται, αμφισβητούν, δημιουργούν και οραματίζονται. Νέους ανθρώπους με κριτική σκέψη, αξίες, κοινωνική συνείδηση και εμπιστοσύνη στις δυνάμεις τους.
Και χρειαζόμαστε ένα σχολείο που να χωράει πραγματικά όλα τα παιδιά.
Το παιδί που αριστεύει και εκείνο που δυσκολεύεται. Το παιδί που χρειάζεται περισσότερο χρόνο. Το παιδί με αναπηρία, με μαθησιακές δυσκολίες ή διαφορετικές εκπαιδευτικές ανάγκες. Κάθε παιδί έχει τον δικό του τρόπο να μαθαίνει, τον δικό του ρυθμό να εξελίσσεται και τον δικό του τρόπο να εκφράζεται, και εν τέλει τη δική του προσωπικότητα να αναπτύξει.
Δεν μπορούμε να μιλάμε για δίκαιο σχολείο, όσο υπάρχουν ανισότητες και αποκλεισμός, όσο υπάρχουν παιδιά που πρέπει καθημερινά να αγωνίζονται για να χωρέσουν σε ένα σύστημα που δεν έχει φροντίσει να χωράει εκείνα.
Ξέρουμε, βέβαια, ότι η πραγματικότητα απέχει ακόμη από το σχολείο που θέλουμε. Υπάρχουν ελλείψεις και προβλήματα που επαναλαμβάνονται. Υπάρχουν εκπαιδευτικοί που καλούνται καθημερινά να κάνουν περισσότερα με λιγότερα μέσα και οικογένειες που σηκώνουν βάρη τα οποία δεν θα έπρεπε να τους αναλογούν και οι οποίες στερούνται ακόμη και τα απαραίτητα.
Κι όμως, μέσα στις σχολικές αίθουσες, κάθε μέρα συμβαίνουν μικρά πράγματα που έχουν τεράστια αξία. Ένας εκπαιδευτικός που επιμένει. Ένα παιδί που ξεπερνά έναν φόβο. Ένας μαθητής που σηκώνει για πρώτη φορά το χέρι του. Μια τάξη που μαθαίνει να λειτουργεί ως ομάδα. Μια φιλία που γεννιέται. Μια αποτυχία που μετατρέπεται σε νέο ξεκίνημα.
Αυτές είναι επίσης επιτυχίες. Απλώς αυτές δεν καταγράφονται πάντα στα βαθμολόγια.
Σε όλα τα παιδιά που ξεκινούν σήμερα μια ακόμη σχολική χρονιά, εύχομαι να μη φοβηθούν τα λάθη τους. Να μη μετρήσουν ποτέ την αξία τους μόνο με έναν βαθμό. Να ρωτούν, να ψάχνουν, να αμφισβητούν, να δημιουργούν. Να μάθουν να συνεργάζονται και να νοιάζονται. Και κυρίως, να κρατήσουν ζωντανή την ικανότητά τους να ονειρεύονται.
Στους εκπαιδευτικούς, που με επιμονή και συχνά κάτω από δύσκολες συνθήκες κρατούν το δημόσιο σχολείο όρθιο και ζωντανό, και στους γονείς, που συνοδεύουν κάθε μικρό και μεγάλο βήμα των παιδιών τους, εύχομαι δύναμη και μια χρονιά γεμάτη δημιουργία.
Η εκπαίδευση που προσφέρουμε σήμερα στα παιδιά μας διαμορφώνει την κοινωνία στην οποία θα ζήσουμε αύριο.
Γι’ αυτό το σχολείο που διεκδικούμε πρέπει να είναι κάτι περισσότερο από αποτελεσματικό. Πρέπει να είναι ανθρώπινο. Δημόσιο, δίκαιο, δημοκρατικό και συμπεριληπτικό. Ένα σχολείο που δεν αφήνει κανέναν πίσω και δίνει σε κάθε παιδί τον χώρο και τα εφόδια να γίνει όχι απλώς ένας καλός μαθητής, αλλά ένας ελεύθερος, ολοκληρωμένος και ενεργός πολίτης.
Καλή σχολική χρονιά σε όλες και όλους.
Με περισσότερη γνώση, περισσότερη κατανόηση, περισσότερη αποδοχή, περισσότερη δημιουργία και, πάνω απ’ όλα, περισσότερα όνειρα.
