Μαίρη Μπόση στον Ηχώ 99,8: Η παγκόσμια ανασφάλεια μεγαλώνει και η Ελλάδα απλώς ακολουθεί

Στον Ηχώ 99,8 μίλησε η καθηγήτρια Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Πειραιά και αναλύτρια θεμάτων τρομοκρατίας, Μαίρη Μπόση, σχολιάζοντας τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, τον πόλεμο στην Ουκρανία, τον ρόλο των ΗΠΑ, του Ισραήλ, της Ευρώπης, της Κίνας και της Ελλάδας μέσα σε ένα διεθνές περιβάλλον που, όπως τόνισε, γίνεται ολοένα πιο ασταθές και επικίνδυνο.

Το Ιράν, οι ΗΠΑ και το Ισραήλ

Η κ. Μπόση χαρακτήρισε εξαιρετικά ενδιαφέρον το μέτωπο του Ιράν, σημειώνοντας ότι η επανάληψη των εχθροπραξιών ήταν σε μεγάλο βαθμό αναμενόμενη. Όπως ανέφερε, οι βομβαρδισμοί των ΗΠΑ, η αντεπίθεση του Ιράν και η στάση του Ισραήλ συνθέτουν ένα σκηνικό που ξεφεύγει πλέον από τη λογική.

Σύμφωνα με την ίδια, υπάρχει ασάφεια στη στρατηγική των ΗΠΑ, καθώς οι κινήσεις του Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζονται αντιφατικές. Από τη μία πλευρά παρουσιάζεται η εικόνα ότι το Ιράν έχει δεχθεί σοβαρά πλήγματα, από την άλλη όμως οι συγκρούσεις συνεχίζονται, ενώ η ιρανική ανθεκτικότητα αποδεικνύεται ισχυρή.

Η κ. Μπόση σημείωσε ότι οι προσπάθειες ανατροπής του καθεστώτος στο Ιράν, η δημιουργία εσωτερικής αποσταθεροποίησης, αλλά και η δράση μυστικών υπηρεσιών και μηχανισμών παραπληροφόρησης, δεν φαίνεται να έχουν λειτουργήσει προς όφελος των ΗΠΑ και του Ισραήλ.

Η ανθεκτικότητα του Ιράν και οι φόβοι στην περιοχή

Η καθηγήτρια επεσήμανε ότι το Ιράν παραμένει ένας ισχυρός παράγοντας στην περιοχή και δεν μπορεί εύκολα να αποσταθεροποιηθεί ή να καταστραφεί, παρά τη διαρκή πίεση που δέχεται. Όπως είπε, η γεωγραφία δεν αλλάζει και το Ιράν θα εξακολουθήσει να βρίσκεται εκεί, γεγονός που ανησυχεί όχι μόνο τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, αλλά και τις περιφερειακές μοναρχίες του Κόλπου.

Παράλληλα, αναφέρθηκε στις επιπτώσεις της κρίσης στις τιμές του πετρελαίου, υπογραμμίζοντας ότι η ένταση έχει ήδη παγκόσμιες οικονομικές διαστάσεις. Η άνοδος της τιμής του πετρελαίου, σε συνδυασμό με τον φόβο για τα Στενά του Ορμούζ, δημιουργεί πρόσθετη ανασφάλεια σε διεθνές επίπεδο.

Η Συρία ως νέος κρίσιμος διάδρομος

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε η κ. Μπόση στη Συρία, επισημαίνοντας μια διάσταση που, όπως είπε, δεν αναδεικνύεται επαρκώς στον ελληνικό δημόσιο λόγο. Μίλησε για χιλιάδες φορτηγά που μεταφέρουν πετρέλαιο από το Ιράκ, χρησιμοποιώντας τη Συρία ως διάδρομο, σε μια διαδικασία που θυμίζει, όπως ανέφερε, παλαιότερες διαδρομές που χρησιμοποιούσε το ISIS.

Η ίδια υπογράμμισε ότι η αναβάθμιση του ρόλου της Συρίας και η στήριξη στον νέο ηγέτη της, παρά το παρελθόν του, δείχνουν νέες ισορροπίες στη Μέση Ανατολή. Κατά την ανάλυσή της, η Τουρκία αξιοποιεί αυτές τις εξελίξεις και ενισχύει τον ρόλο της, ενώ η διεθνής σιωπή γύρω από τις αλλαγές συνόρων και επιρροών δημιουργεί νέα δεδομένα.

ΝΑΤΟ, αμυντικές δαπάνες και πολεμική βιομηχανία

Σχολιάζοντας τις εξελίξεις στο ΝΑΤΟ, η κ. Μπόση σημείωσε ότι η αύξηση των αμυντικών δαπανών αποτελεί βασικό ζητούμενο των ΗΠΑ, με την ευρωπαϊκή πλευρά να ανταποκρίνεται σε μεγάλο βαθμό. Όπως ανέφερε, δεν πρόκειται μόνο για αύξηση των δαπανών, αλλά και για αγορές από τη νατοϊκή πολεμική βιομηχανία.

Η ίδια έκανε λόγο για κράτη της Ευρώπης με ισχυρές πολεμικές βιομηχανίες, όπως η Γερμανία, η Γαλλία, η Ισπανία και η Βρετανία, που έχουν αυξήσει την παραγωγή τους και πιέζουν προς περαιτέρω στρατιωτικοποίηση. Αντίθετα, άλλες χώρες λειτουργούν κυρίως ως αγοραστές, επιβαρύνοντας τους προϋπολογισμούς τους χωρίς να διαμορφώνουν πραγματική στρατηγική ασφάλειας.

Η Ευρώπη χωρίς ενιαία στρατηγική

Η Μαίρη Μπόση εμφανίστηκε ιδιαίτερα επικριτική απέναντι στην Ευρώπη, τονίζοντας ότι δεν λειτουργεί ως ενιαίο μέτωπο. Όπως είπε, κανένας ηγέτης της Ευρώπης δεν φαίνεται να έχει θέσει ως πρώτο μέλημα την πραγματική ασφάλεια των ευρωπαίων πολιτών, ούτε σε ενεργειακό ούτε σε οικονομικό επίπεδο.

Αντίθετα, η Ευρώπη, σύμφωνα με την ίδια, συμπράττει σε πολλαπλά μέτωπα χωρίς να διαθέτει καθαρό σχέδιο για το πώς θα προστατεύσει τα συμφέροντά της. Η ανασφάλεια, όπως υπογράμμισε, αυξάνεται σε όλα τα επίπεδα και επηρεάζει άμεσα την καθημερινότητα των πολιτών.

Ο ρόλος της Κίνας και οι ενεργειακές ισορροπίες

Αναφερόμενη στην Κίνα, η κ. Μπόση σημείωσε ότι πρόκειται για έναν μεγάλο παίκτη που κινείται προσεκτικά, χωρίς να ανεβάζει τους τόνους. Η Κίνα, όπως είπε, δρα στρατηγικά, διπλωματικά και κυρίως εμπορικά, έχοντας μεγάλη ανάγκη από ενεργειακές πηγές για τη βιομηχανία της.

Η συνεργασία της με τη Ρωσία και η ενίσχυση των δεσμών μέσα από σχήματα όπως οι BRICS δημιουργούν ένα πλέγμα σχέσεων που είναι δύσκολο να ανατραπεί από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Αντίστοιχα, η Ινδία εμφανίζεται να συνεχίζει τις ενεργειακές συναλλαγές της με τη Ρωσία, παρά τις πιέσεις.

Η Ελλάδα «δεν είναι παρούσα ως παίκτης»

Στο ερώτημα για τη θέση της Ελλάδας μέσα σε αυτό το διεθνές περιβάλλον, η κ. Μπόση ήταν ιδιαίτερα αιχμηρή. Όπως ανέφερε, η Ελλάδα δεν εμφανίζεται ως παίκτης με άποψη και στρατηγική για τα δικά της εθνικά συμφέροντα, αλλά κυρίως ως χώρα που ακολουθεί.

Σύμφωνα με την ίδια, οι άψογες ελληνοαμερικανικές σχέσεις δεν στηρίζονται σε ισότιμα ανταλλάγματα, αλλά στο γεγονός ότι η Ελλάδα παρέχει σχεδόν τα πάντα χωρίς ουσιαστικό αντίκρισμα. Όπως χαρακτηριστικά τόνισε, η χώρα λειτουργεί σαν «υποκατάστημα», εξυπηρετώντας ευρύτερους σχεδιασμούς χωρίς να φαίνεται να εξασφαλίζει επαρκώς τη δική της ασφάλεια.

Το κόστος περνά στους πολίτες

Κλείνοντας, η κ. Μπόση υπογράμμισε ότι η διεθνής ανασφάλεια δεν μένει μακριά από την καθημερινότητα. Το ενεργειακό και οικονομικό κόστος περνά απευθείας στους πολίτες, οι οποίοι παρακολουθούν τις εξελίξεις, αλλά συχνά δεν αντιδρούν, καθώς το βάρος μεταφέρεται στο προσωπικό και οικογενειακό τους επίπεδο.

Η ίδια εκτίμησε ότι η ανασφάλεια θα συνεχιστεί και πιθανότατα θα ενταθεί, καθώς οι διεθνείς εξελίξεις συνδέονται πλέον άμεσα με την ενέργεια, την οικονομία, τις πολεμικές συγκρούσεις και τη στρατηγική αδυναμία της Ευρώπης να λειτουργήσει αυτόνομα.