Σοβαρά ζητήματα αξιοπιστίας και διαφάνειας στις περιβαλλοντικές μελέτες για ΒΑΠΕ σε όλη την Κρήτη αναδεικνύονται στο υπόμνημα της Ορνιθολογικής, με αιχμές για ελλιπή εργασία πεδίου, ανεπαρκή καταγραφή οικοτόπων και κινδύνους για αρπακτικά πουλιά στη Θρυπτή.
Ένα σοβαρό ζήτημα διαφάνειας και αναξιοπιστίας σε μελέτες copy paste για την εγκατάσταση εικοσιπέντε αιολικών πάρκων σε όλη την Κρήτη, επισημαίνει η Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία.
Για τα μάτια του κόσμου, στη βιασύνη τους να συμπληρωθεί και να κατατεθεί στο παρά ένα, ο τυπικός φάκελος της αδειοδότησης των ΒΑΠΕ ώστε να εκμεταλλευτούν τους ευνοϊκούς όρους του παλιού χωροταξικού καθεστώτος παρουσίασαν σε όλες τις μελέτες τα ίδια στοιχεία. Στο υπόμνημα της για τη διαβούλευση, η Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία επισημαίνει ότι “ το παράδοξο ότι από την ίδια εταιρεία – μελετητικό γραφείο και από την ίδια ομάδα μελέτης εκπονήθηκαν μέσα στο ίδιο χρονικό διάστημα (Αύγουστος 2022 – Μάιος 2023) οι εργασίες πεδίου για τις ΕΟΑ συνολικά 25 αιολικών σταθμών (ΑΣΠΗΕ) με διασπορά και στους τέσσερις Νομούς της Κρήτης, όλα σε ορεινές και δύσβατες περιοχές!
Προφανώς είναι τόσο ανέφικτό να ισχύει απόλυτα αυτή η συνθήκη που μία προσεκτική ανασκόπηση όλων των ΕΟΑ θα οδηγήσει αναπόφευκτα σε επικαλύψεις ημερομηνίων, π.χ. τις ημερομηνίες 28,29.30/8/2022 και 26,27,28/3/2023 φαίνεται να έχουν γίνει εργασίες πεδίου και για ΑΣΠΗΕ στην ΠΕ Χανίων (έργο «ΑΣΠΗΕ συνολικής εγκαταστημένης ισχύος 288 MW και μέγιστης αποδιδόμενης ισχύος 256,36 MW στους Δήμους Κισσάμου, Σφακίων, Αποκορώνου και Κανδάνου - Σελινού της Περιφερειακής Ενότητας Χανίων») και για ΑΣΠΗΕ στην ΠΕ Λασιθίου!!
Αν μη τι άλλο, ακόμα και αν δεχτεί κάποιος ότι πρόκειται για «μπέρδεμα» και όχι για παράθεση ψευδών στοιχείων, το γεγονός αυτό είναι απολύτως ενδεικτικό της προχειρότητας της ΕΟΑ, απολύτως αναντίστοιχη του μεγέθους του έργου και των επιπτώσεων που αναμένεται να έχει στο φυσικό περιβάλλον της Κρήτης. Ειδική μνεία πρέπει να γίνει σχετικά με τη Βοτανική έρευνα, αφού μία και μοναδική ερευνήτρια παρουσιάζεται να κατέγραψε στο πεδίο τους τύπους οικοτόπων και τη χλωρίδα για τις θέσεις εγκατάστασης 25 ΑΣΠΗΕ μέσα σε μία μόνο εαρινή περίοδο!!
Κατόπιν των παραπάνω, είναι προφανές πως συνολικά η εργασία πεδίου για τα συγκεκριμένα έργα απέχει σημαντικά από το να μπορεί να θεωρηθεί πλήρης και αντιπροσωπευτική της περιοχής μελέτης και κατά συνέπεια τα αποτελέσματα και οι διαπιστώσεις της ΕΠΑ οδηγούν σε σαφέστατη υποεκτίμηση των πραγματικών επιπτώσεων των έργων.
Σε γενικές γραμμές, όλα τα παραπάνω στοιχεία σε συνδυασμό με την πλήρη απουσία πρωτόκολλων καταγραφής και συσχέτισης ημερομηνιών με σημεία καταγραφής και καταλόγους ειδών (για όλες τις κατηγορίες οργανισμών) δημιουργεί μία σκόπιμα συγκεχυμένη εικόνα, που προφανώς γίνεται για να καλυφτούν οι σοβαρές αδυναμίες της εργασίας πεδίου και των ΕΟΑ συνολικά”.
Επίσης επισημαίνει σχετικά με τη βοτανική έρευνα ότι «μία και μοναδική ερευνήτρια παρουσιάζεται να κατέγραψε στο πεδίο τους τύπους οικοτόπων και τη χλωρίδα για τις θέσεις εγκατάστασης 25 ΑΣΠΗΕ μέσα σε μία μόνο εαρινή περίοδο!!».
Μηδενική αποτελεσματικότητα στην προστασία πουλιών σε πλήρη νεφοκάλυψη
Η Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία στο υπόμνημα της επισημαίνει μια πολύ σημαντική παράλειψη της περιβαλλοντικής μελέτης της εταιρείας ΤΕΡΝΑ ΑΕ όσο αφορά τα μέτρα προστασίας αρπακτικών πουλιών σε πλήρη νεφοκάλυψη.
Ως προς τις προσκρούσεις των αρπακτικών πουλιών (γυπαετός, όρνια κλπ), ακόμα και αν γίνει η παραδοχή ότι τα συστήματα αποτροπής πρόσκρουσης εγκατασταθούν σε όλες τις α/γ, όπως προτείνει η περιβαλλοντική μελέτη της ΤΕΡΝΑ, ακόμα και αν λειτουργήσουν χωρίς προβλήματα (μία ιδανική συνθήκη που σπάνια συμβαδίζει με την πραγματικότητα), η αποτελεσματικότητά τους είναι αμφίβολη, σε μία περιοχή με τόσο συχνές διελεύσεις πουλιών.
Επίσης δεν έχει καν ληφθεί υπόψη στην εκτίμηση των επιπτώσεων ο σημαντικός αριθμός ημερών με πλήρη νεφοκάλυψη που υφίσταται στον ορεινό όγκο Θρυπτής, κατά τις οποίες το εν λόγω σύστημα αποτροπής έχει πρακτικά μηδενική αποτελεσματικότητα επομένως αυξάνεται κατακόρυφα η πιθανότητα απώλειας πουλιών.
Παράλληλα, στην ιδανική περίπτωση που το σύστημα λειτουργεί χωρίς κανένα πρόβλημα, τα ηχητικά συστήματα εκφοβισμού – απώθησης θα ενεργοποιούνται πολλές φορές την ημέρα με προφανή στόχο να εκτοπίσουν τα πουλιά από την περιοχή. Συνεπώς και σε αυτή την περίπτωση η ακεραιότητα για τα πουλιά στη Ζώνη Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ) δεν μπορεί να διασφαλιστεί. Αποτελεί, επομένως, λογικό σφάλμα και προφανή ανακολουθία η εκτίμηση της περιβαλλοντικής μελέτης της ΤΕΡΝΑ Α.Ε ότι «η εφαρμογή των προτεινόμενων μέτρων μετριασμού θα συμβάλλει στον μετριασμό και ελαχιστοποίηση της όχλησης κυρίως κατά τις ευαίσθητες περιόδους για τα είδη ορνιθοπανίδας».
Λεωνίδας Κουδουμογιαννάκης
