Κ. Σπυριδάκη: «Κυβερνητική παραδοχή αποτυχίας για το ιδιοκτησιακό καθεστώς στο Λασίθι και τους δασικούς χάρτες – Ειδική ρύθμιση για τα Χανιά ενώ χιλιάδες πολίτες του Λασιθίου παραμένουν εκτεθειμένοι»

Ερώτηση προς τα Υπουργεία Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Ψηφιακής Διακυβέρνησης κατέθεσε η Βουλευτής Λασιθίου του ΠΑΣΟΚ, Κατερίνα Σπυριδάκη, αναδεικνύοντας για ακόμη μία φορά τις τεράστιες στρεβλώσεις που έχουν δημιουργηθεί στο Λασίθι από τον τρόπο εφαρμογής της κτηματογράφησης, των δασικών χαρτών και των διεκδικήσεων του Ελληνικού Δημοσίου επί ιδιωτικών εκτάσεων. Την κοινοβουλευτική πρωτοβουλία συνυπογράφει ο Βουλευτής Α’ Ανατολικής Αττικής και Τομεάρχης Περιβάλλοντος του ΠΑΣΟΚ, Μανώλης Χριστοδουλάκης.

Η Ερώτηση έρχεται ως συνέχεια των Κοινοβουλευτικών της παρεμβάσεων με Ερωτήσεις, Επίκαιρη Ερώτηση, και παρεμβάσεις στην Ολομέλεια της Βουλής, αλλά και μετά τις αποκαλύψεις περί επικείμενης ειδικής νομοθετικής ρύθμισης για τα Χανιά, προκειμένου – όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται στο σχετικό δημοσίευμα – «να μην γίνει στα Χανιά ό,τι έγινε στο Λασίθι».

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που δημοσιοποιήθηκαν, η εν λόγω ρύθμιση προβλέπει ότι το Ελληνικό Δημόσιο θα υποχρεούται να αποδεικνύει με συγκεκριμένους τίτλους και αποδεικτικά στοιχεία τις ιδιοκτησιακές του αξιώσεις επί εκτάσεων που εμφανίζονται ως δασικές ή δημόσιες στο Κτηματολόγιο και στους Δασικούς Χάρτες, επιχειρώντας να αποτραπεί η μαζική αμφισβήτηση ιδιωτικών περιουσιών που ήδη βιώνει εδώ και χρόνια το Λασίθι.

Η κοινοβουλευτική παρέμβαση θέτει εξαρχής το πολιτικό και θεσμικό πλαίσιο του ζητήματος, επισημαίνοντας ότι: «Το τελευταίο διάστημα, και ιδιαίτερα μέσα από σειρά κοινοβουλευτικών παρεμβάσεων, Ερωτήσεων και δημόσιων τοποθετήσεων, έχουμε επανειλημμένα αναδείξει τα τεράστια προβλήματα που έχουν δημιουργηθεί στην Περιφερειακή Ενότητα Λασιθίου εξαιτίας του τρόπου με τον οποίο εξελίχθηκαν οι διαδικασίες κτηματογράφησης, ανάρτησης δασικών χαρτών και προβολής δικαιωμάτων του Ελληνικού Δημοσίου επί ιδιωτικών εκτάσεων».

Η Ερώτηση υπενθυμίζει ότι η Βουλευτής έχει ήδη αναδείξει θεσμικά το πρόβλημα με αλλεπάλληλες κοινοβουλευτικές παρεμβάσεις: «Ήδη με την υπ’ αριθμ. 467/29.01.2026 Επίκαιρη Ερώτηση, αλλά και με τις μεταγενέστερες κοινοβουλευτικές μας παρεμβάσεις […] επισημάναμε ότι στο Λασίθι έχει διαμορφωθεί μία πραγματική κρίση ασφάλειας δικαίου».

Ιδιαίτερα αιχμηρή είναι η περιγραφή της πραγματικότητας που βιώνουν σήμερα χιλιάδες πολίτες στο Λασίθι: «Χιλιάδες πολίτες βρέθηκαν αντιμέτωποι με ένα καθεστώς, όπου περιουσίες που καλλιεργούνται, αξιοποιούνται, φορολογούνται και μεταβιβάζονται επί γενιές εμφανίζονται αιφνιδιαστικά ως δημόσιες, χωρίς το Δημόσιο να προσκομίζει επαρκείς τίτλους ιδιοκτησίας ή σαφή τεκμηρίωση των διεκδικήσεών του».

Η Ερώτηση αποδομεί ευθέως τη λογική οριζόντιας εφαρμογής των δασικών και κτηματολογικών διαδικασιών στην Κρήτη, υπογραμμίζοντας ότι: «Η Κρήτη και ειδικά το Λασίθι διαθέτουν ιστορικές και διαχρονικές ιδιοκτησιακές ιδιαιτερότητες, οι οποίες δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται με οριζόντιες λογικές και πρόχειρες διοικητικές προσεγγίσεις».

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη νομολογία του Αρείου Πάγου και στο ιδιαίτερο γαιοκτησιακό καθεστώς της Κρήτης: «Σε αντίθεση με άλλες περιοχές της ελληνικής επικράτειας, στην Κρήτη δεν εφαρμόζεται αυτομάτως και αδιακρίτως το τεκμήριο κυριότητας του Δημοσίου επί δασικών εκτάσεων […] Η ιδιαιτερότητα αυτή έχει αναγνωριστεί κατ’ επανάληψη από τη νομολογία του Αρείου Πάγου».

Και η Ερώτηση είναι ξεκάθαρη: «Η νομολογία του Αρείου Πάγου έχει δεχθεί ότι για την Κρήτη απαιτείται ειδική και συγκεκριμένη απόδειξη κυριότητας του Δημοσίου και όχι γενική επίκληση δασικού χαρακτήρα ή τεκμηρίου ιδιοκτησίας».

Παρά ταύτα, όπως επισημαίνεται, η πραγματικότητα στο Λασίθι είναι εντελώς διαφορετική: «Χιλιάδες εκτάσεις στο Λασίθι εμφανίστηκαν ως δημόσιες ή δασικές χωρίς εξατομικευμένη τεκμηρίωση, δημιουργώντας μία κατάσταση μαζικής αμφισβήτησης ιδιωτικών περιουσιών».

Η Ερώτηση καταγράφει και τη δραματική διοικητική κατάσταση που έχει δημιουργηθεί στον Νομό: «Στο Λασίθι εκκρεμούν περίπου 14.000 πρόδηλα σφάλματα και αντιρρήσεις και όπου λειτουργεί μόλις μία Επιτροπή Αντιρρήσεων για ολόκληρο τον Νομό, ενώ η Διεύθυνση Δασών λειτουργεί ουσιαστικά με δύο μόλις υπαλλήλους».

Και οι συνέπειες είναι πλέον άμεσες για την οικονομική και κοινωνική ζωή του τόπου: «Ένας ολόκληρος νομός βρίσκεται σε αναπτυξιακή στασιμότητα, με παγωμένες αγοραπωλησίες, αδυναμία έκδοσης οικοδομικών αδειών και αγρότες που αδυνατούν να αξιοποιήσουν τις περιουσίες τους».

Η κοινοβουλευτική παρέμβαση φωτίζει ιδιαίτερα το γεγονός ότι η κυβέρνηση φαίνεται σήμερα να προωθεί ειδική προστασία για τα Χανιά, αναγνωρίζοντας εμμέσως ότι το μοντέλο που εφαρμόστηκε στο Λασίθι ήταν προβληματικό.

Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται: «Ένα δημοσίευμα της 8ης Μαΐου 2026 […] αποκαλύπτει ότι για την Περιφερειακή Ενότητα Χανίων προωθείται ειδική νομοθετική ρύθμιση από την Κυβέρνηση, προκειμένου να αποφευχθεί —όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται— “να γίνει στα Χανιά ό,τι έγινε στο Λασίθι”».

Η Ερώτηση περιγράφει με σαφήνεια ότι η κατάσταση στα Χανιά είναι πανομοιότυπη με αυτή του Λασιθίου: «Η πραγματικότητα που βιώνουν σήμερα τα Χανιά δεν διαφέρει ουσιαστικά καθόλου από εκείνη που βιώνει εδώ και χρόνια το Λασίθι. Πρόκειται για το ίδιο ακριβώς διοικητικό και θεσμικό αδιέξοδο».

Και η πολιτική αιχμή είναι ιδιαίτερα βαριά: «Η μόνη διαφορά είναι ότι στα Χανιά η κοινωνική, επιστημονική και θεσμική κινητοποίηση φαίνεται να προκάλεσε έγκαιρα πολιτικά αντανακλαστικά, ενώ στο Λασίθι οι πολίτες αφέθηκαν επί μακρόν να βιώνουν τις συνέπειες ενός προβληματικού μοντέλου εφαρμογής χωρίς ουσιαστική κυβερνητική παρέμβαση».

Ιδιαίτερα σοβαρή χαρακτηρίζεται η πληροφορία ότι: «Το Ελληνικό Δημόσιο θα καλείται πλέον να αποδεικνύει με τίτλους και στοιχεία τις ιδιοκτησιακές του αξιώσεις» και ότι: «Γίνεται ευθεία αναφορά στο γεγονός ότι στο Λασίθι περίπου το 65% των εκτάσεων εμφανίστηκαν ως δημόσιες “δίχως το κράτος να προσκομίσει κανένα σχετικό έγγραφο”».

Η Ερώτηση θέτει πλέον ευθέως θέμα πολιτικής ισονομίας και ίσης μεταχείρισης των πολιτών της Κρήτης: «Οποιαδήποτε ειδική νομοθετική ρύθμιση […] δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο στην Περιφερειακή Ενότητα Χανίων, αλλά οφείλει να καλύπτει το σύνολο της Κρήτης, όπου ισχύει το ίδιο ιδιαίτερο ιδιοκτησιακό καθεστώς».

Και η πολιτική διαπίστωση κορυφώνεται με μια ιδιαίτερα σκληρή αλλά σαφή αναφορά: «Είναι πλέον σαφές ότι η ίδια η Κυβέρνηση […] αναγνωρίζει εμμέσως ότι: το μοντέλο που εφαρμόστηκε στο Λασίθι ήταν προβληματικό, η διαδικασία δημιούργησε σοβαρές στρεβλώσεις και το Δημόσιο προέβαλε μαζικές αξιώσεις χωρίς επαρκή τεκμηρίωση. Πρόκειται ουσιαστικά για μία έμμεση αλλά σαφή παραδοχή αποτυχίας».

Η Ερώτηση καταλήγει θέτοντας ένα ιδιαίτερα βαρύ πολιτικό ερώτημα: «Υπάρχουν πολίτες δύο ταχυτήτων στην ίδια Περιφέρεια; Το Λασίθι λειτούργησε ως “πειραματόζωο” διοικητικών αστοχιών ώστε η Κυβέρνηση να προλάβει το πολιτικό κόστος σε άλλες περιοχές;»

Και διατυπώνει ξεκάθαρα τη θέση ότι: «Η ασφάλεια δικαίου δεν μπορεί να εφαρμόζεται επιλεκτικά. Το δικαίωμα στην ιδιοκτησία δεν μπορεί να εξαρτάται από το ποιος νομός έχει ισχυρότερη κυβερνητική πίεση».

Με την εν λόγω Ερώτηση οι Βουλευτές του ΠΑΣΟΚ καλούν τα αρμόδια Υπουργεία να απαντήσουν στα παρακάτω κρίσιμα ερωτήματα:

1. Επιβεβαιώνετε ή διαψεύδετε το δημοσίευμα περί επικείμενης ειδικής νομοθετικής ρύθμισης για την Περιφερειακή Ενότητα Χανίων αναφορικά με τα δικαιώματα του Δημοσίου στο Κτηματολόγιο και στους Δασικούς Χάρτες;
2. Προτίθεται η Κυβέρνηση να καταθέσει τροπολογία σύμφωνα με την οποία το Ελληνικό Δημόσιο θα υποχρεούται να αποδεικνύει με τίτλους και συγκεκριμένα στοιχεία τις ιδιοκτησιακές του αξιώσεις;
3. Εφόσον προωθείται τέτοια ρύθμιση για τα Χανιά, για ποιο λόγο δεν εφαρμόστηκε αντίστοιχο καθεστώς προστασίας στην Περιφερειακή Ενότητα Λασιθίου;
4. Αναγνωρίζει η Κυβέρνηση ότι στο Λασίθι εμφανίστηκαν ως δημόσιες εκτάσεις χωρίς το Δημόσιο να προσκομίσει επαρκή αποδεικτικά στοιχεία κυριότητας;
5. Προτίθεται η Κυβέρνηση να επεκτείνει την επικείμενη ειδική νομοθετική ρύθμιση στο σύνολο της Περιφέρειας Κρήτης, λαμβάνοντας υπόψη το ενιαίο ιστορικό και νομικό ιδιοκτησιακό καθεστώς του νησιού και τη σχετική νομολογία του Αρείου Πάγου;
6. Προτίθεται να επανεξετάσει τις ήδη καταχωρισμένες ή αμφισβητούμενες εκτάσεις στο Λασίθι υπό το πρίσμα των νέων δεδομένων και της επικείμενης ρύθμισης για τα Χανιά;
7. Ποια μέτρα προτίθεται να λάβει η Κυβέρνηση ώστε να αποκατασταθεί το αίσθημα δικαιοσύνης και ισονομίας στους πολίτες του Λασιθίου που αισθάνονται ότι αντιμετωπίστηκαν ως πολίτες δεύτερης κατηγορίας;
8. Προτίθεται η Κυβέρνηση να προχωρήσει σε συνολική επανεξέταση του τρόπου με τον οποίο εφαρμόζεται το τεκμήριο κυριότητας του Δημοσίου στην Κρήτη, λαμβάνοντας υπόψη τις ιστορικές, κοινωνικές και γαιοκτησιακές ιδιαιτερότητες του νησιού;
9. Με ποια νομική, ιστορική ή διοικητική αιτιολογία θεωρεί η Κυβέρνηση ότι το ιδιαίτερο ιδιοκτησιακό καθεστώς που επικαλείται σήμερα για τα Χανιά δεν αφορά εξίσου το Λασίθι και τις υπόλοιπες Περιφερειακές Ενότητες της Κρήτης;