Ιεράπετρα: Ζητείται ανθρωπιά – 100 άνθρωποι στα πλακάκια χωρίς τις στοιχειώδεις συνθήκες αξιοπρέπειας

Σε συνθήκες που δύσκολα μπορούν να θεωρηθούν επαρκείς για την προσωρινή παραμονή ανθρώπων, εξακολουθούν να βρίσκονται περίπου 100 μετανάστες στην παραλιακή πλατεία της Ιεράπετρας, κάτω από τα κιόσκια, μετά τη χθεσινή άφιξή τους στην περιοχή.

Άνθρωποι που πριν από λίγες ώρες βρίσκονταν στη θάλασσα, ύστερα από ένα δύσκολο και αβέβαιο ταξίδι, πέρασαν τη νύχτα και παραμένουν μέχρι σήμερα στον ίδιο χώρο. Αρκετοί κοιμούνται πάνω στα πλακάκια, έχοντας δίπλα τους τα λιγοστά προσωπικά τους αντικείμενα, χωρίς έναν οργανωμένο χώρο που να μπορεί να καλύψει τις βασικές ανάγκες ενός τόσο μεγάλου αριθμού ανθρώπων.

 Στον χώρο δεν υπάρχει οργανωμένη δυνατότητα για μπάνιο και στοιχειώδη προσωπική υγιεινή. Ακόμη και η χρήση της τουαλέτας του παραλιακού πάρκινγκ γίνεται με δυσκολία, καθώς απαιτείται η μετακίνηση των ανθρώπων σε μικρές ομάδες και με συνοδεία στελέχους του Λιμενικού.

Πίσω από τους αριθμούς, όμως, υπάρχουν άνθρωποι. Άνδρες, γυναίκες και νέοι που βρίσκονται σε έναν άγνωστο τόπο, περιμένοντας να ολοκληρωθούν οι προβλεπόμενες διαδικασίες και να μάθουν πού θα μεταφερθούν στη συνέχεια.

Μεγάλη πίεση και στο Λιμεναρχείο

Την ίδια ώρα, τα στελέχη του Λιμεναρχείου Ιεράπετρας βρίσκονται υπό έντονη πίεση, καθώς εργάζονται επί πολλές ώρες για να ολοκληρωθούν οι διαδικασίες καταγραφής και ταυτοποίησης.

Η εικόνα αυτή αναδεικνύει για ακόμη μία φορά ότι το μεταναστευτικό δεν είναι μόνο ζήτημα αριθμών, ροών και διοικητικών διαδικασιών. Είναι και ζήτημα πρακτικής διαχείρισης ανθρώπων που, για όσο διάστημα παραμένουν στην πόλη, χρειάζονται τα απολύτως στοιχειώδη: νερό, τουαλέτα, δυνατότητα καθαριότητας και έναν προστατευμένο χώρο για να ξεκουραστούν.

Έκλεισε και η προσωρινή λύση της Μακρυλιάς

Το πρόβλημα γίνεται εντονότερο μετά την πρόσφατη απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου Ιεράπετρας να σταματήσει να χρησιμοποιείται ως προσωρινός χώρος παραμονής το παλιό Δημοτικό Σχολείο Μακρυλιάς.

Το κτίριο είχε χρησιμοποιηθεί ως λύση ανάγκης σε προηγούμενες αφίξεις, παρά το γεγονός ότι δεν θεωρούνταν κατάλληλος χώρος για φιλοξενία.

Με την παύση της χρήσης του, ωστόσο, δεν έχει μέχρι σήμερα προσδιοριστεί άλλος χώρος που να μπορεί, έστω προσωρινά, να καλύψει βασικές ανάγκες υγιεινής, ύδρευσης, τουαλετών και προστασίας από τις καιρικές συνθήκες.

Και έτσι, σε κάθε νέα άφιξη, επιστρέφει το ίδιο δύσκολο ερώτημα:

Πού θα παραμένουν αυτοί οι άνθρωποι μέχρι να ολοκληρωθούν οι διαδικασίες και να αποφασιστεί η μετακίνησή τους;

Το «να φύγουν αμέσως» δεν αρκεί ως απάντηση

Στο Δημοτικό Συμβούλιο έχει εκφραστεί από την πλειονότητα των δημοτικών παρατάξεων η θέση ότι οι νεοαφιχθέντες θα πρέπει να καταγράφονται και να ταυτοποιούνται στην Ιεράπετρα και στη συνέχεια να μεταφέρονται το συντομότερο δυνατό σε άλλες περιοχές της Κρήτης όπου υπάρχει κατάλληλη υποδομή.

Στην πράξη, όμως, αυτό δεν είναι πάντα εφικτό.

Οι μεταναστευτικές αφίξεις δεν περιορίζονται στην Ιεράπετρα. Καταγράφονται σε ολόκληρη τη νότια Κρήτη, με αποτέλεσμα οι διαθέσιμες υποδομές και οι δυνατότητες μεταφοράς να δοκιμάζονται συχνά ταυτόχρονα.

Επιπλέον, η απόφαση για το πότε θα μεταφερθούν οι άνθρωποι από την Ιεράπετρα και σε ποιον χώρο θα οδηγηθούν δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τον Δήμο ή το Λιμεναρχείο.

Σύμφωνα με το νομοθετικό πλαίσιο που παρατίθεται, αρμόδια αρχή Υποδοχής είναι η Υπηρεσία Υποδοχής και Ταυτοποίησης του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου.

Αυτό σημαίνει ότι η διαδικασία δεν μπορεί πάντοτε να ολοκληρωθεί μέσα σε λίγες ώρες. Για να πραγματοποιηθεί μια μεταφορά πρέπει να υπάρχει καθορισμένος χώρος υποδοχής, δυνατότητα φιλοξενίας και να έχουν προηγηθεί οι απαραίτητες διαδικασίες.

Το Λιμενικό διαχειρίζεται την άφιξη και τις διαδικασίες που εμπίπτουν στις αρμοδιότητές του. Ο Δήμος μπορεί να συνδράμει σε τοπικό επίπεδο. Όμως ούτε το ένα ούτε το άλλο μπορούν από μόνα τους να αποφασίσουν ότι περίπου 100 άνθρωποι θα επιβιβαστούν άμεσα σε λεωφορεία και θα οδηγηθούν σε κάποιον άλλο χώρο της Κρήτης.

Και μέχρι να υπάρξει αυτή η απόφαση, η πραγματικότητα παραμένει η ίδια: άνθρωποι πάνω στα πλακάκια της παραλιακής πλατείας, χωρίς έναν οργανωμένο χώρο προσωρινής παραμονής.

Και αν έρθει η βροχή;

Το ερώτημα γίνεται ακόμη πιο πιεστικό μπροστά στο ενδεχόμενο κακοκαιρίας.

Αν βρέξει έντονα ή ξεσπάσει καταιγίδα, πού θα προστατευθούν περίπου 100 άνθρωποι που σήμερα βρίσκονται ουσιαστικά σε έναν ανοιχτό δημόσιο χώρο;

Με το παλιό Δημοτικό Σχολείο Μακρυλιάς να έχει πλέον βγει από τον σχεδιασμό και χωρίς να έχει προσδιοριστεί άλλη προσωρινή λύση, η Ιεράπετρα βρίσκεται ξανά μπροστά στο ίδιο αδιέξοδο.

Η συζήτηση, επομένως, δεν μπορεί να εξαντλείται μόνο στη φράση «να φύγουν αμέσως».

Πρέπει να απαντηθεί και το άλλο ερώτημα: τι γίνεται με αυτούς τους ανθρώπους μέχρι να μπορέσουν πράγματι να φύγουν;

Χρειάζεται ένας έκτακτος, στοιχειώδης σχεδιασμός ώστε, ακόμη και αν η τελική κατεύθυνση είναι η άμεση μεταφορά τους εκτός Ιεράπετρας, να υπάρχει στο ενδιάμεσο ένας χώρος όπου άνθρωποι που μόλις έχουν φτάσει από τη θάλασσα θα μπορούν να έχουν νερό, τουαλέτες, δυνατότητα καθαριότητας και προστασία από τον ήλιο ή τη βροχή.

Δεν πρόκειται για πολυτέλεια. Πρόκειται για τις βασικές προϋποθέσεις ανθρώπινης αξιοπρέπειας.

Οι τουρίστες φωτογραφίζουν – λίγες ημέρες πριν από την Παγκόσμια Ημέρα Τουρισμού

Την ίδια ώρα, από το παραλιακό μέτωπο αναχωρούν καραβάκια με επισκέπτες προς τη Χρυσή. Τουρίστες περνούν μπροστά από τους ανθρώπους που παραμένουν στην πλατεία, ανάμεσα σε προσωπικά αντικείμενα και ρούχα, ενώ κάποιοι καταγράφουν την εικόνα με τα κινητά τους τηλέφωνα.

Όλα αυτά συμβαίνουν λίγες ημέρες πριν από τις εκδηλώσεις για την Παγκόσμια Ημέρα Τουρισμού στην Ιεράπετρα.

Η εικόνα της πόλης ασφαλώς έχει τη σημασία της. Όμως υπάρχει κάτι που προηγείται: η αξιοπρέπεια των ανθρώπων που βρίσκονται εκεί.

Γιατί πίσω από κάθε φωτογραφία, πίσω από κάθε αριθμό και κάθε συζήτηση για «ροές», υπάρχουν άνθρωποι που περιμένουν. Άνθρωποι κουρασμένοι, εκτεθειμένοι και αβέβαιοι για το τι θα ακολουθήσει.

Τι προβλέπει το νομοθετικό πλαίσιο

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται, το ισχύον πλαίσιο περιλαμβάνει τον Ν. 5307/2026, με τον οποίο ενσωματώθηκαν στην ελληνική νομοθεσία διατάξεις της ευρωπαϊκής Οδηγίας 2024/1346 σχετικά με τις απαιτήσεις υποδοχής.

Το πλαίσιο προβλέπει ότι οι υλικές συνθήκες υποδοχής πρέπει να εξασφαλίζουν επαρκές επίπεδο διαβίωσης και να καλύπτουν τις ανάγκες των αιτούντων κατά τρόπο συμβατό με την προστασία της υγείας και των θεμελιωδών δικαιωμάτων τους.

Παράλληλα, προβλέπονται οργανωμένες μορφές στέγασης και, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, άλλοι κατάλληλα προσαρμοσμένοι χώροι.

Το ζήτημα, επομένως, δεν είναι μόνο ποιος έχει την αρμοδιότητα ή ποιος θα λάβει την τελική απόφαση.

Το άμεσο και ανθρώπινο ερώτημα είναι πολύ πιο απλό:

Όσο αυτοί οι άνθρωποι βρίσκονται στην Ιεράπετρα, μπορούμε να εξασφαλίσουμε ότι δεν θα κοιμούνται στο έδαφος, χωρίς νερό, χωρίς στοιχειώδη καθαριότητα και χωρίς προστασία από τον καιρό;

Αυτό είναι το κενό που χρειάζεται να καλυφθεί άμεσα.