Στο δεύτερο μέρος των «Διαλόγων στον 21ο αιώνα», ο Μανώλης Κουφάκης ξετυλίγει τη διαδρομή του από την Ελβετία και την Αμερική μέχρι την ακαδημαϊκή πορεία και την επιστροφή στην προσφορά στον τόπο του
Το δεύτερο μέρος της συζήτησης με τον Βαγγέλη Φραγκιαδάκη φιλοξενήθηκε στην εκπομπή «Διάλογοι στον 21ο αιώνα» με τον δημοσιογράφο Μανώλη Κουφάκη στον Ηχώ 99,8, συνεχίζοντας την αναδρομή σε μια ζωή γεμάτη δυσκολίες, ανατροπές, επιμονή, τύχη, γνώση και προσφορά.
Μετά το πρώτο μέρος, που επικεντρώθηκε στα παιδικά χρόνια στο Μύρτος, στα χρόνια του Γυμνασίου στην Ιεράπετρα και στις δυσκολίες της περιόδου της δικτατορίας, η δεύτερη συζήτηση ξεκίνησε από το ταξίδι του στην Ελβετία το 1973, με ένα προσωρινό διαβατήριο διάρκειας μόλις δύο εβδομάδων.
Ο ίδιος περιέγραψε πώς βρέθηκε στην Ελβετία με ελάχιστα χρήματα στην τσέπη, χωρίς σιγουριά για το αύριο και με την αγωνία να βρει τρόπο να παραμείνει νόμιμα εκτός Ελλάδας. Μέσα από διαδοχικές επαφές με προξενεία και πρεσβείες, βρήκε στήριξη από την αμερικανική πρεσβεία, όπου η πρόξενος Elizabeth Bolman έδειξε προσωπικό ενδιαφέρον για την περίπτωσή του.
Η πορεία του προς την Αμερική μόνο εύκολη δεν ήταν. Με περιορισμένα έγγραφα, χωρίς κανονικό διαβατήριο για τις ΗΠΑ και με συνεχή αβεβαιότητα, κατάφερε τελικά να φτάσει στη Νέα Υόρκη, έχοντας στα χέρια του μια επιστολή ανθρωπιστικού χαρακτήρα. Εκεί τον περίμενε δικηγόρος, ο οποίος θα έπαιζε καθοριστικό ρόλο στην παραμονή του στην Αμερική.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε η αναφορά του στον δικηγόρο Leon Wildes, ο οποίος, όπως είπε ο κ. Φραγκιαδάκης, ήταν την ίδια περίοδο δικηγόρος και του John Lennon, αλλά για το αντίθετο ζήτημα: ο Βαγγέλης Φραγκιαδάκης προσπαθούσε να παραμείνει στις ΗΠΑ, ενώ ο Lennon αντιμετώπιζε πρόβλημα απέλασης.
Στη συνέχεια, ο κ. Φραγκιαδάκης μίλησε για τη ζωή του στη Νέα Υόρκη και έπειτα στο Σαν Φρανσίσκο, για τις πρώτες δουλειές που έκανε ως μετανάστης, αλλά και για το όνειρό του να σπουδάσει. Παρά τις δυσκολίες, κατάφερε να γίνει δεκτός στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Berkeley, χωρίς να περάσει από το ενδιάμεσο στάδιο του κολεγίου, χάρη σε μια σειρά συγκυριών και ανθρώπων που πίστεψαν στις δυνατότητές του.
Το οικονομικό ζήτημα υπήρξε μεγάλο εμπόδιο, καθώς τα δίδακτρα για έναν μη Αμερικανό φοιτητή ήταν πολύ υψηλά. Ωστόσο, το Πανεπιστήμιο τον βοήθησε με απαλλαγή διδάκτρων για το πρώτο τρίμηνο, με την προϋπόθεση να πετύχει άριστες επιδόσεις. Ο ίδιος τα κατάφερε, κερδίζοντας στη συνέχεια υποτροφία.
Συγκινητική ήταν η αναφορά του στο γεγονός ότι, από την υποτροφία του, αποφάσισε να στέλνει χρήματα στο Μύρτος, στηρίζοντας μαθητές του χωριού του. Όπως εξήγησε, ένιωθε την ανάγκη να επιστρέψει λίγη από την καλοσύνη που είχε λάβει από ανθρώπους που τον βοήθησαν χωρίς κανένα προσωπικό όφελος.
Ο Βαγγέλης Φραγκιαδάκης αναφέρθηκε επίσης στη νοσταλγία για την Ελλάδα και το Μύρτος, αλλά και στο γεγονός ότι για χρόνια πίστευε πως δεν θα μπορέσει ποτέ να επιστρέψει. Όπως είπε, είχε κηρυχθεί ανυπότακτος εξωτερικού, όμως αργότερα κατάφερε να τακτοποιήσει το θέμα της στρατιωτικής του θητείας μέσω εξαγοράς, γεγονός που του άνοιξε τον δρόμο για την επιστροφή στην Ελλάδα.
Στο Berkeley ολοκλήρωσε τις σπουδές του στα Μαθηματικά και στη συνέχεια παρέμεινε στο ίδιο πανεπιστήμιο, ακολουθώντας ακαδημαϊκή καριέρα. Μίλησε για τη διαδρομή του ως πανεπιστημιακός, αλλά και για τη γνωριμία του με τη σημερινή του σύζυγο, η οποία επίσης είχε σημαντική επιστημονική και επαγγελματική πορεία.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στα παιδιά του, τα οποία ακολούθησαν εξαιρετική ακαδημαϊκή διαδρομή. Ο γιος του σπούδασε Μαθηματικά και Οικονομικά, ενώ η κόρη του Μοριακή Βιολογία, με σπουδές στο Berkeley και στο Stanford. Ο ίδιος μίλησε με υπερηφάνεια για την πορεία τους και για το γεγονός ότι σήμερα διακρίνονται στον ακαδημαϊκό χώρο.
Η συζήτηση επέστρεψε, όπως ήταν φυσικό, στο Μύρτος. Ο Βαγγέλης Φραγκιαδάκης εξήγησε ότι, παρά τη ζωή και την καριέρα του στην Αμερική, ο τόπος του δεν έφυγε ποτέ από μέσα του. Όπως είπε, το Μύρτος ήταν ο τόπος όπου έκανε τα πρώτα του βήματα, όπου μεγάλωσε, όπου έζησε τις πρώτες του εμπειρίες και όπου ένιωθε πάντα ότι έπρεπε να επιστρέψει κάτι.
Ο Μανώλης Κουφάκης στάθηκε και στη σημερινή του προσφορά στην τοπική κοινωνία. Αναφέρθηκαν οι πρωτοβουλίες του στον πολιτισμό, στην εκπαίδευση, στις επιστημονικές παρουσιάσεις για παιδιά και ενήλικες, στο πρόγραμμα «Γνωρίζω τον κόσμο», αλλά και στη συμμετοχή του σε δράσεις για το Μύρτος, την Ιεράπετρα και τον Σύλλογο Φίλων Τρίτης Ηλικίας.
Ο ίδιος τόνισε ότι βασικό ζητούμενο είναι να δίνονται στα παιδιά ευκαιρίες, να καλλιεργείται το ενδιαφέρον τους και να αγαπήσουν τη γνώση. Όπως είπε, τα παιδιά μπορούν να μάθουν· το ζητούμενο είναι να τα κάνουμε να θέλουν να μάθουν.
Κλείνοντας τη συζήτηση, ο Μανώλης Κουφάκης χαρακτήρισε τη ζωή του Βαγγέλη Φραγκιαδάκη ως μια διαδρομή που μοιάζει με παραμύθι, από το Μύρτος της δεκαετίας του 1950 μέχρι το Berkeley, την ακαδημαϊκή καριέρα, την επιστροφή στον τόπο του και τη συνεχή κοινωνική προσφορά.
Τέλος το μήνυμα που κράτησε ο ίδιος ο κ. Φραγκιαδάκης είναι : «Εάν πιστεύεις ότι μπορείς, μπορείς. Εάν πιστεύεις ότι δεν μπορείς, έχεις δίκιο». Μια φράση που συμπυκνώνει τη φιλοσοφία μιας ζωής γεμάτης δυσκολίες, αποφάσεις, ευκαιρίες και βαθιά πίστη στη δύναμη της προσπάθειας.
