Άγιος Ιωάννης: καθιζήσεις, νερό και «Μεγάλη Παραλία» στο μικροσκόπιο

Στην τελευταία Παρασκευή του Φεβρουαρίου, στην εκπομπή «Διάλογοι στον 21ο αιώνα» στο Studio του  Ηχώ FM, ο δημοσιογράφος Μανώλης Κουφάκης φιλοξένησε τον Μανώλη Λαθουράκη, πρόεδρο της Δημοτικής Κοινότητας Αγίου Ιωάννη, σε μια συζήτηση με έντονο το τοπικό αποτύπωμα αλλά και σαφές κοινωνικό πρόσημο. Η συνέντευξη κινήθηκε σε δύο άξονες: τα ζητήματα της κοινότητας και, στο δεύτερο μέρος, τις προκλήσεις στη λειτουργία του Συλλόγου Φίλων Τρίτης Ηλικίας Ιεράπετρας.

Ακούστε παρακάτω το Α μέρος της εκπομπής:

Η ιστορία του χωριού και η πληθυσμιακή συρρίκνωση

Ο κ. Λαθουράκης ξεκίνησε με ιστορικές αναφορές για τον Άγιο Ιωάννη, σημειώνοντας ότι η ζωή «δεν ξεκίνησε στο χωριό όπως το ξέρουμε σήμερα», αλλά χαμηλότερα, στην περιοχή της «Καλύβας». Αναφέρθηκε επίσης στην παλαιότερη ονομασία του οικισμού, που –όπως είπε– συναντάται σε διάφορες εκδοχές και «μυθολογίες», με πιθανότερη, σύμφωνα με στοιχεία από παλιό τετράδιο στο σχολείο, τη σύνδεση με οικογένειες Ασπραδάκηδων.

Η συζήτηση πέρασε γρήγορα στην πληθυσμιακή κάμψη: ένας οικισμός που υπήρξε κεφαλοχώρι και μπορούσε να θρέψει πολύ κόσμο, οδηγήθηκε σταδιακά σε συρρίκνωση, ιδιαίτερα από τη δεκαετία του ’70, όταν η ανάπτυξη θερμοκηπιακών καλλιεργειών και η οικονομική δραστηριότητα μετακινήθηκαν προς την παραλιακή ζώνη. Όπως περιέγραψε, πολλοί κάτοικοι αρχικά κατέβαιναν καθημερινά για καλλιέργεια και επέστρεφαν, αλλά τελικά εγκαταστάθηκαν μόνιμα χαμηλότερα, εγκαταλείποντας σπίτια στον οικισμό.

Ακούστε παρακάτω το Α Β μέρος της εκπομπής:

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και σε μια παλιά –όπως την χαρακτήρισε– οικογενειακή κατανομή περιουσιών, όπου οι παραλιακές εκτάσεις θεωρούνταν «ακαλιάρδιες» και δίνονταν στα αγόρια, ενώ τα «καλά χωράφια» κοντά στο χωριό (ελαιώνες, καλλιεργήσιμες εκτάσεις) στα κορίτσια. Με τις τουριστικές εξελίξεις, όμως, όπως σχολίασε, «οι παραλίες πήραν άλλη αξία» και η εικόνα αντιστράφηκε.

Νερό, ανάγκες και νέες πιέσεις

Ο πρόεδρος της κοινότητας επιβεβαίωσε ότι ο Άγιος Ιωάννης, συνδεδεμένος στη συλλογική μνήμη με το «ψυχρό» και τα πολλά νερά, δεν έχει πλέον τις ποσότητες του παρελθόντος. Από τη μια πλευρά, οι βροχοπτώσεις και οι χιονοπτώσεις έχουν μειωθεί, από την άλλη, οι ανάγκες έχουν αυξηθεί, ειδικά με τις νέες δραστηριότητες στην περιοχή. Παρά τα όποια πλεονεκτήματα λόγω πηγών και υδρολογικών χαρακτηριστικών, τόνισε ότι η διαχείριση του υδάτινου στοιχείου σήμερα είναι πιο σύνθετη και απαιτεί σχεδιασμό.

Τουριστική ανάπτυξη και «Μεγάλη Παραλία»

Στη συνέχεια, ο κ. Λαθουράκης στάθηκε στην τουριστική διάσταση της ανατολικής πλευράς του Δήμου Ιεράπετρας, σημειώνοντας ότι εκεί βρίσκεται ουσιαστικά το πεδίο ανάπτυξης (σε αντίθεση με τη δυτική πλευρά που έχει περιορισμούς). Έφερε ως χαρακτηριστικό παράδειγμα μεγάλες τουριστικές επενδύσεις που έδωσαν «ανάσα» σε δύσκολες περιόδους και επέμεινε στην ανάγκη να μην χαθεί το συγκριτικό πλεονέκτημα της περιοχής.

Ξεχωριστό κεφάλαιο αποτέλεσε το θέμα της «Μεγάλης Παραλίας» και της εμπλοκής της Κτηματικής Υπηρεσίας. Ο πρόεδρος υποστήριξε ότι, παρ’ όλες τις προσπάθειες παλαιότερων ετών, «δεν καταφέραμε να την πάρουμε σαν δήμος» και σήμερα υπάρχουν τμήματα που «εκποιούνται ηλεκτρονικά», γεγονός που –κατά την άποψή του– δημιουργεί αγωνία για την πρόσβαση και τον δημόσιο χαρακτήρα του παραλιακού μετώπου. Όπως ανέφερε, τουλάχιστον έχει διασφαλιστεί ένα ελεύθερο τμήμα παραλίας, ενώ παρουσίασε και τη δική του θέση για τον τρόπο οργάνωσης της πρόσβασης: ανάγκη για χώρους στάθμευσης, περιορισμό της άναρχης κίνησης οχημάτων και ενίσχυση του πεζόδρομου/πεζής μετακίνησης ώστε ο χώρος να είναι ασφαλής και λειτουργικός.

Καθιζήσεις στον Άγιο Ιωάννη: «Το θέμα είναι μεγαλύτερο από τον δρόμο»

Στην πιο «καυτή» ενότητα της συζήτησης, ο κ. Λαθουράκης μίλησε για τις καθιζήσεις και την υποχώρηση του εδάφους στην ανατολική πλευρά του χωριού. Όπως είπε, το πρόβλημα είναι γνωστό εδώ και χρόνια, αλλά έγινε ιδιαίτερα αισθητό όταν σημειώθηκαν σοβαρά περιστατικά με το οδόστρωμα. Αναφέρθηκε σε προηγούμενες προσπάθειες διερεύνησης χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα και στην πρόσφατη αυτοψία από αρμόδιο γεωλόγο/υπηρεσία, από την οποία αναμένεται τεχνική εκτίμηση.

Έκανε σαφές ότι η παρέμβαση στον δρόμο δεν μπορεί να είναι «τυφλή» αν δεν εντοπιστεί η αιτία, καθώς «δεν είναι μόνο ο δρόμος – υπάρχουν ρωγμές σε σπίτια, στην εκκλησία, στην πλατεία». Τόνισε επίσης ότι υπάρχει έτοιμη τεχνική προσέγγιση/μελέτη για τη στήριξη, όμως ο στόχος είναι να μη χαθούν πόροι χωρίς ουσιαστική λύση.

Αγία Φωτιά: κλειστός τυπικά, ανοιχτός στην πράξη δρόμος

Ο πρόεδρος αναφέρθηκε και στα ζητήματα ασφάλειας στην περιοχή της Αγίας Φωτιάς, τόσο για τον βράχο που δεσπόζει πάνω από τον δρόμο όσο και για το σημείο όπου στο παρελθόν σημειώθηκε τραγικό δυστύχημα. Σημείωσε ότι τυπικά ο δρόμος προς την παραλία της Αγιάς Φωτιάς  θεωρείται κλειστός, πρακτικά όμως παραμένει σε χρήση, ενώ τόνισε την ανάγκη να υπάρξει καθαρή αρμοδιότητα και ουσιαστική παρέμβαση, ιδιαίτερα επειδή η περιοχή έχει έντονη τουριστική επισκεψιμότητα.

Δεύτερο μέρος: Σύλλογος Φίλων Τρίτης Ηλικίας Ιεράπετρας

Στο δεύτερο σκέλος της συνέντευξης, ο κ. Λαθουράκης μίλησε με την ιδιότητά του ως αντιπρόεδρος/μέλος του ΔΣ του Συλλόγου Φίλων Τρίτης Ηλικίας Ιεράπετρας, εξηγώντας ότι το προσωρινό διοικητικό συμβούλιο συγκροτήθηκε έπειτα από δικαστικό διορισμό, ώστε να μη διαλυθεί η δομή και να συνεχιστεί η λειτουργία της.

Όπως σημείωσε, η πρώτη προτεραιότητα του νέου σχήματος ήταν να μπει τάξη σε εκκρεμότητες και υποχρεώσεις, με στόχο τη σταθεροποίηση της λειτουργίας. Έκανε ειδική μνεία στη στήριξη που δέχεται ο σύλλογος από φορείς και πολίτες, αναφέροντας, μεταξύ άλλων, δωρεές σε είδη και τρόφιμα, καθώς και την προσφορά επιχειρήσεων και ανθρώπων της περιοχής. Στάθηκε επίσης στο γεγονός ότι αρκετές δυσκολίες δεν είναι μόνο οικονομικές, αλλά και κοινωνικές, λέγοντας χαρακτηριστικά ότι υπάρχουν περιπτώσεις όπου συγγενείς «φέρνουν τους ανθρώπους τους και μετά δεν ενδιαφέρονται», κάτι που –όπως είπε– τον λυπεί ιδιαίτερα.

Ο κ. Λαθουράκης εξέφρασε την εκτίμηση ότι με τη συνεργασία με τη δημοτική αρχή και με καλύτερες συνθήκες, ο σύλλογος μπορεί να μεταφερθεί σε νέο χώρο και να λειτουργήσει με νομιμότητα, αδειοδοτήσεις και δυνατότητα χρηματοδοτήσεων, ενώ στόχος είναι να προκηρυχθούν εκλογές ώστε να αναλάβει ένα νέο, εκλεγμένο διοικητικό συμβούλιο.