Σκέψη έξω από το κουτί και μετάφραση του βρεφικού κλάματος, στο «Γη&Ύδωρ»

14.03.2019 14:44

Το «Γη&Ύδωρ» με την Έρρικα Χριστοδούλου στον Ηχώ 99,8

Ο ερευνητής του ΙΤΕ κ. Δημήτρης Γραμμένος μας μιλά για το πρόγραμμα διεθνούς επιστημονικής συνεργασίας  COM ‘n PLAY Science, την σχέση μας με την επιστήμη που είναι πιο κοντινή από ότι φανταζόμαστε και για τη μάθηση εκτός των τυπικών εκπαιδευτικών μεθόδων. Η κα Αναστασία Ντράχα, συνδημιουργός της εφαρμογής icry2talk διηγείται το πώς η ομάδα της, αποκωδικοποιώντας το κλάμα και τις ανάγκες του μωρού, χάρισε στη χώρα μας παγκόσμια διάκριση και στους νέους γονείς, ένα λόγο να αισθάνονται ασφάλεια.
 
 
11 φορείς από 10 Ευρωπαϊκές χώρες μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, συμμετέχουν στο διεθνές πρόγραμμα του Ηorizon 2020,  COM n PLAY SCIENCE και επιδιώκουν μέσα από την μελέτη, την παρατήρηση και την έρευνα, να θέσουν τις βάσεις για να κατανοήσουμε τους τρόπους που λειτουργεί η άτυπη μάθηση και η επαφή με την επιστήμη μέσα από δραστηριότητες προγραμματισμού, τεχνολογικής δημιουργίας και παιχνιδιού. Το πρόγραμμα που αυτή τη στιγμή διερχεται τον 8ο μήνα του, θα διαρκέσει τρία χρόνια και θα ολοκληρωθεί με παρουσίαση των αποτελεσμάτων σε μια μεγάλη συνάντηση στην Κρήτη, ανοιχτή στο κοινό.

43586863-239541900057055-2055600016772300800-o
 
Ανθρωποι σε όλη την Ευρώπη εργάζονται για χρόνια πάνω στο πώς μπορεί η εκπαίδευση να γίνει ενδιαφέρουσα, διασκεδαστική και ουσιαστική, με εργαλεία, προγράμματα και εργαστήρια σε πεδία όπως η φυσική, η ιστορία, η χημεία, η βιολογία ή η ρομποτική. Όπως μας εξηγεί στο Γη & Ύδωρ ο κ. Δημήτρης Γραμμένος, Κύριος Ερευνητής του Ινστιτούτου Πληροφορικής του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΤΕ) βραβευμένος για την προσφορά του και  επικεφαλής σχεδιαστής αλληλεπίδρασης του Εργαστηρίου Επικοινωνίας Ανθρώπου-Υπολογιστή, ως συμμετέχων στο παραπάνω έργο εκπροσωπώντας τη χώρα μας, ήρθε η στιγμή να παραχθεί γνώση μέσα από τον πειραματισμό και την παρατήρηση αυτών των μεθόδων. Η γνώση αυτή ως βασικό αποτελεσμα του προγράμματος, θα τροφοδοτήσει την κοινωνία και τους φορείς τυπικής και μη τυπικής εκπαίδευσης, παράγοντας εργαλεία άμεσα αξιοποιήσιμα.
 
Όπως μας λέει ο καλεσμένος μας, οι έρευνες και η πράξη, δείχνουν ότι οι άνθρωποι μαθαίνουν καλύτερα και πιο βαθιά όταν η μάθηση συνοδεύεται από καλή διάθεση. Η μη τυπική εκπαίδευση, έξω από το σχολείο, μπορεί να γίνει πολύ παραγωγική καθώς ενισχύει την άμεση επαφή του ατόμου με το αντικείμενο που μελετά. Αυτό που επιδιώκει, είναι να αποκτήσει το άτομο έναν οργανωμένο  τρόπο σκέψης με επιστημονική και λογική δομή, ώστε να μπορεί να φιλτράρει και να κρίνει τις καταιγιστικές πληροφορίες που δεχεται. Μιλώντας για τη σύγχρονη τυπική εκπαίδευση και το πως θα μπορούσε να αλλάξει προς το καλύτερο, ο κ. Γραμμένος θεωρεί ότι η λύση βρίσκεται σε αυτήν ακρβώς την προσέγγιση και όχι στα σύγχρονα εργαλεία τεχνολογίας καθεαυτά. Η απλή μετάγγιση πληροφορίας ή η άνευ όρων αποδοχή μιας αυθεντίας, πρέπει να αντικατασταθεί από γόνιμη αμφισβήτηση και διάλογο που εξελίσσει και μαθαίνει τα παιδιά, να σκέφτονται για τον εαυτό τους. 

15122900-1824443807840866-1913724531946530703-o
 
Παρατηρεί ότι για τη νέα γενιά, που γεννήθηκε μέσα σε ένα ψηφιακό περιβάλλον, η επαφή με την αναλογική επιλογή, είναι κάτι το ασυνήθιστο και ελκυστικό. Η ενασχόληση με τα επιτραπέζια παιχνίδια είναι μια ένδειξη αυτού του ενδιαφέροντος, καθώς αυτά επανεισάγουν την κοινωνικότητα, τη συμμετοχή των αισθήσεων και την επαφή με τον πραγματικό κόσμο που λειτουργεί από κοινού, συμπληρωματικά και σε διάλογο με τον ψηφιακό. Μαλιστα στα εργαστήρια που σχεδιάζει και υλοποιεί ο ίδιος, με παράδειγμα τη δράση του “Σχεδιαστές του Μέλλοντος”, μια σειρά από βιωματικές εμπειρίες που εισάγουν την έννοια και την πρακτική της Δημιουργικότητας και της Δημιουργικής Σκέψης σε παιδιά, γονείς, εκπαιδευτικούς, και το ευρύ κοινό, χρησιμοποιεί μόνο απτά αντικείμενα. Όπως προσθέτει, όριο ηλικίας για συμμετοχή στις δραστηριότητες δεν υπάρχει, καθώς ανεξαρτήτως ηλικίας οι άνθρωποι έχουμε την ίδια ανάγκη να μαθαίνουμε και να δημιουργούμε.

51398885-10156963225203834-3949196779127308288-n
 
Μια από τις έννοιες που εξερευνούν στο διεθνές προγραμμα COM n PLAY SCIENCE ειναι το επιστημονικό κεφάλαιο ως ένα σύνολο πλεονεκτημάτων που παράγεται από τη γνώση, τη δραστηριότητα, τις επαφές, τα ερεθίσματα του ατόμου σε σχέση με την επιστήμη και καθορίζει την άποψη ή την μελλοντική του ενασχόληση με αυτήν. Απώτερος στόχος είναι να αποκτήσουν τα παιδιά θετική προδιάθεση για την επιστήμη και να κατανοήσουν την αλληλένδετο χαρακτήρα της, με όλες τις δραστηριότητες της ζωής. Για το σκοπό αυτό μάλιστα, προετοιμάζεται μια εφαρμογή κινητών τηλεφώνων που θα επιτρέπει στα παιδιά να μετρήσουν ευχάριστα το δικό τους επιστημονικό κεφάλαιο αλλά και να μάθουν πως μπορούν να το αυξήσουν. 

50476217-10156910561148834-4403862416513826816-o
 
Με αφορμή τις διακρίσεις του, με προσφατη το 2016, στο διαγωνισμό «Ας εφεύρουμε το Μέλλον» του συνεδρίου Interaction Design & Children,όπου απέσπασε το 2ο βραβείο για το roboTwin - ένα ρομπότ που θα «γεννιέται», μεγαλώνει, εξελίσσεται και ζει μαζί με ένα άνθρωπο του για όλη του τη ζωή, μας λέει ότι η τεχνολογία και ειδικά η τεχνητή νοημοσύνη, έχει άπειρες δυνατότητες για αποθήκευση και διαχείριση πληροφοριών. Η δημιουργική σκέψη και η κρίση όμως, είναι προνόμιο του ανθρώπου, που με ορθή χρήση και γνώμονα την ηθική και την επίγνωση του αντίκτυπου κάθε πράξης στον ίδιο αλλά και στους άλλους,, καλείται να χρησιμοποιήσει τα τεχνολογικά και κάθε λογής εργαλεία που εναποτέθηκαν στα χέρια του.  Αυτή μάλιστα λέει, είναι μια συνειδητοποίηση που πρέπει να γίνει σε τρυφερή ηλικία ώστε αργότερα οι αποφάσεις να λαμβάνονται σε αυτή την κατευθυνση καθως τα σημερινά παιδιά θα χρησιμοποιήσουν αλλά και θα διαμορφώσουν την επιστήμη και την τεχνολογία του αύριο.  

50491109-10156902125248834-5950943635494141952-n
 
Ο κ. Γραμμένος είναι πολυπράγμων, έχει περισσότερες από 50 δημοσιεύσεις σε έγκριτα διεθνή επιστημονικά βιβλία, περιοδικά και πρακτικά συνεδρίων και είναι συγγραφέας παιδικών βιβλίων και θεατρικών έργων . Τα ενδιαφέροντα και οι εργασίες του με ένα μαγικό ή καλύτερα επιστημονικό τρόπο, αλληλοτροφοδοτούνται. Σύντομα θα υλοποιήσει το εργαστήριο που σχεδίασε στο Ηράκλειο Κρήτης στο πλαίσιο του Μαθητικού Φεστιβάλ Ψηφιακής Δημιουργίας όπου συμμετέχουν 16 πόλεις από όλη την Ελλάδα. Τίτλος του εργαστηρίου, “κάνε παιχνίδι για 2” και οι συμμετέχοντες θα μάθουν σε αυτό, να σχεδιάζουν ένα επιτραπέζιο παιχνίδι στρατηγικής για 2 άτομα  και θα παίξουν επιτραπέζια με ιστορία από το 3000 π.χ.. Όπως καταλήγει ο κ. Γραμμένος, με τα εντυπωσιακά πρότζεκτ που ετοιμάζουν τα παιδιά και με τη δημιουργικότητα τους, ανατροφοδοτούν και τους μεγάλους και εκείνος ώς μεγάλος που εμπνεεται, θέλει εν κατακλείδι, να κάνει με το έργο του, τους ανθρώπους, να περνούν καλά και να σκέφτονται εξίσου. 
 
Ακολουθεί συνέντευξη κ. Γραμμένου:


 
Η ιδέα ότι το κλάμα είναι ένα σήμα με συμπιεσμένη πληροφορία, ήταν η αρχή για την δημιουργία του iCry2Talk. Η εφαρμογή για κινητά, επιχειρεί να μεταφράσει την πρώτη γλώσσα που χρησιμοποιεί το μωρό για να επικοινωνήσει με τους γονείς του, όπως μας λέει η Αναστασία Ντράχα στο Γη & Ύδωρ. Με το πάτημα ενός κουμπιού, ο γονέας αρκεί να ηχογραφήσει για 7-8 δευτερα το κλάμα του μωρού. Στην συνέχεια, με προηγμένες τεχνικές επεξεργασίας σήματος και αλγόριθμους τεχνητής νοημοσύνης η εφαρμογή εντοπίζει μοτίβα και διαφορές, ωστε να καταλήξει σε μια έγκυρη πρόβλεψη της ανάγκης του μωρού, σε λίγα δευτερόλεπτα.

41650115-483206808840773-1282915136566198272-n
 
Η εφαρμογή αναγνωρίζει την πείνα και τον πόνο με ακρίβεια 95%. Επόμενος στόχος των δημιουργών της είναι ο εντοπισμός αναγκών που έχουν να κάνουν με την άνεση ή την ψυχολογική κατάσταση του μωρού π.χ. αν φοβάται, αν είναι κουρασμένο, αν κρυώνει/ζεσταίνεται ή αν θέλει να ρευτεί. Το βασικό πλεονέκτημα για τους γονείς αλλά και για το παιδί όπως λέει, είναι η απαλλαγή από το άγχος. Το παρατεταμένο κλάμα ανεβάζει τα επίπεδα κορτιζόλης και αδρεναλίνης  επιδρώντας αρνητικά στην ανάπτυξη του βρεφικού εγκεφάλου. Η κοινωνική και ψυχολογική ανάπτυξη του μωρού βασίζεται επίσης στον τροπο που αλληλεπιδρά και επικοινωνει με τους γονείς. Επομένως μια αποτελεσματική επικοινωνία και έγκαιρη ανταπόκριση στις ανάγκες του μωρού, βοηθά στο να χτιστει μια δυνατή σχέση γεμάτη εμπιστοσύνη με το γονέα αλλά και στην υγιή πνευματική και ψυχοκοινωνική ανάπτυξη του.
 
Βασική για την ακρίβεια των προβλέψεων,  είναι η “εκπαίδευση” του λογισμικού από μια μεγάλη βάση δεδομένων η οποία εμπλουτίζεται συνεχώς με βρεφικά κλάματα που δωρίζει η  κοινότητα των γονέων που στηρίζουν την λειτουργία της εφαρμογής. Οι γονείς που ενδιαφέρονται να συνεισφέρουν, μπορούν να επισκεφτούν την σελίδα του iCry2Talk και να κατεβάσουν την επιπλέον εφαρμογή δωρεάς κλάματος που τους επιτρέπει να ανεβάσουν στη βάση δεδομένων, βρεφικά κλάματα μαζί με την αιτιολογία τους, όπως οι ίδιοι με την εμπειρία τους την κατανοούν. Η εφαρμογή iCry2Talk κατάλληλη για βρέφη έως 12 μηνών θα είναι διαθέσιμη μέσα σε αυτό το μήνα στο Play Store της Google, δωρεάν σε πρώτη φάση για το κοινό, ως ένα μέσο ανταπόδοσης στη στήριξη που δέχεται η ομάδα. 


 
Η ενασχόληση της ομάδας με το εγχείρημα αυτό ξεκίνησε με αφορμή τον διαγωνισμό Imagine Cup Championship της Microsoft. Παρακινούμενοι από τη διάθεση τους να συμμετάσχουν και με τη βοήθεια του καθηγητή τους κ. Λεόντιου Χατζηλεοντιάδη που τους προσέφερε εμπειρία και καθοδήγηση βάση του ερευνητικού του πεδίου στην καταγραφή, επεξεργασία, ανάλυση και μοντελοποίηση σημάτων και στην ανάπτυξη αντίστοιχων εφαρμογών, οι προπτυχιακοί φοιτητές του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών Υπολογιστών Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, ολοκλήρωσαν την ιδέα τους και κατόρθωσαν να διακριθούν παγκοσμίως, κατακτώντας την δεύτερη θέση στον διαγωνισμό, μέσα από 40.000 συμμετοχές, κερδίζοντας ταυτόχρονα μια ανεπανάληπτη εμπειρία, έμπνευση και πολυτιμη ανατροφοδότηση.

37753948-441586079669513-9024455346709594112-o
 
Η θετική ανταπόκριση του κοινού, του επιχειρηματικού και του επενδυτικού κόσμου, τους έδωσε την ώθηση να δουν με όρους επιχειρείν τη εφαρμογή τους και να ιδρύσουν μια εταιρεία Τεχνοβλαστό (Spin Off) σε συνεργασία με το ΑΠΘ. Περνούν από διάφορα στάδια επιχειρηματικής ωρίμανσης, συμμετέχουν σε διαγωνισμούς, ακολουθούν σεμινάρια επιχειρηματικότητας και αποκτούν σχετικές γνώσεις ώστε να χτίσουν στερεά το όραμα τους και να είναι έτοιμοι να ανταπεξέλθουν στην διαχείριση της ιδέας τους. Όπως λέει η Αναστασία, η επιχειρηματικότητα είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την τεχνολογία για τη βελτίωση της ζωής τους ανθρώπου και σε αυτό το πνεύμα επιδιώκουν να κινηθούν και οι ίδιοι. Αναφερόμενη στην σύγχρονη εκπαίδευση σε όλες της τις βαθμίδες, η καλεσμένη μας λέει, ότι αυτό που χρειάζεται πέρα από την χρήση ψηφιακών εργαλείων, είναι ο προσανατολισμός στην διάδραση, την δημιουργία ομάδων και την μετουσίωση της θεωρίας σε πράξη. 
 
Η ομάδα του iCry2Talk συνεργάζεται επίσης με νοσοκομεία, παιδιάτρους και νεογνολόγους, που βοηθούν στο να μεγαλώσει η κοινότητα γονέων που γνωρίζει και βοηθά την εφαρμογή με δωρεά βρεφικών κλαμάτων. Οι φορείς διαβλέπουν τη δυνατότητα χρήσης της εφαρμογής σε τομείς όπως η παρακολούθηση σε θερμοκοιτίδες και η έρευνα πάνω στην παθολογία των νεογνών. Αυτή η προοπτική καθοδηγεί και τις σκέψεις της ομάδας για τις μελλοντικές επιδιώξεις τους που αφορούν την διαχέιριση ερευνητικών στοιχείων στο επιπεδο της διάγνωσης με τη βοήθεια των γιατρών, σε συνδυασμό με έξυπνες συσκευές συλλογής δεικτών όπως π.χ. έξυπνο στρωματάκι. Ακόμη εντάσσουν στην εφαρμογή  στοιχεία προσβασιμότητας για άτομα με αναπηρίες, όπως μετάφραση στην νοηματική γλώσσα για τους κωφούς γονείς, ενώ σχεδιάζουν συνοδευτικό εκπαιδευτικό υλικό ώστε οι γονείς να λαμβάνουν παράλληλα συμβουλές φροντίδας για το μωρό τους.  
 
Ακολουθεί συνέντευξη κας Αναστασίας Ντράχα:


 
Ευχαριστούμε τους καλεσμένους μας που μας άνοιξαν παράθυρα στη γνώση και στην φαντασία για να μη σταματάμε να μαθαίνουμε και να προκαλούμε τον εαυτό μας ευχάριστα αλλά και να δίνουμε στην επικοινωνία και την ορθή κρίση, τη σημασία που πρέπει. 
 
Για περισσότερες ιδέες αγροτικής και όχι μόνο καινοτομίας και επιχειρηματικότητας, πρωτοβουλίες και ανθρωπους που πάνε την σκέψη και τον τόπο μας μπροστά, συντονιστείτε μαζί μας ζωντανά κάθε Σάββατο στις 10 το πρωί στο  Γη&Ύδωρ με την Έρρικα, πάντα από τον σταθμό της ενημέρωσης με υπογραφή, Ηχω fm 99,8.
 
Έρρικα Χριστοδούλου
Ραδιοφωνική Εκπομπή